17.01.2025
Дар қисмати аввали маҷлис нахуст ҳисоботи Сарвазири кишвар Қоҳир Расулзода оид ба натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоӣ дар соли 2024 шунида шуд.
Тавре таъкид гардид, соли 2024 дар ҳаёти сиёсию иқтисодии кишвар як қатор пешравиҳои назарраси иҷтимоию иқтисодӣ ба миён омад.
Дар натиҷаи татбиқи сиёсати хирадмандона ва дурбинонаи Президенти кишвар рушди иқтисодиёт дар сатҳи устувор нигоҳ дошта шуд.
Ба таъкиди Сарвазири кишвар дар давраи ҳисоботӣ ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ ба 154,3 млрд. сомонӣ баробар гардид, ки нисбат ба соли 2023 - 22,6 млрд. сомонӣ зиёд мебошад.
Таваррум дар сатҳи 3,6 фоиз нигоҳ дошта шуд, ки ин нишондиҳанда нисбат ба соли 2023 - 0,2 банди фоизӣ кам мебошад.
Соли гузашта нақшаи қисми умумии даромади буҷети давлатӣ иҷро гардида, воридоти маблағҳо ба буҷет 46,9 млрд. сомониро ташкил дод, ки нисбат ба нақшаи пешбинишуда 1,8 млрд. сомонӣ зиёд мебошад.
Дар соли 2024 нақшаи ҷамъоварии андозу пардохтҳо аз ҷониби Кумитаи андоз дар сатҳи 105,3 фоиз ё 20,4 млрд. сомонӣ ва Хадамоти гумрук 106,8 фоиз ё 9,7 млрд сомонӣ таъмин гардид, ки нисбат ба нақша мутаносибан 1 млрд. 18 млн. сомонӣ ва 618 млн. сомонӣ зиёд мебошад.
Зикр гардид, ки ба қисми даромади буҷети суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа аз ҳисоби андози иҷтимоӣ 3,8 млрд. сомонӣ ворид гардид, ки нисбат ба нақша 9,4 фоиз зиёд мебошад.
Сарвазири кишвар иброз доштанд, ки дар соли ҳисоботӣ суръати рушди соҳаи саноат 20 фоиз таъмин ва ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот ба 53,8 млрд. сомонӣ баробар гардид.
Соли 2024 дар ҳудуди кишвар 740 корхонаву коргоҳҳои нави истеҳсолӣ, аз ҷумла 528 корхонаи нави саноатӣ бо таъсиси наздики 20 ҳазор ҷойҳои кории нав, иловагӣ ва барқароршуда мавриди истифода қарор дода шуд.
Таъкид гардид, ки бо мақсади таъмини устувории низоми энергетикии кишвар ва истифодаи самараноки манбаъҳои барқароршавандаи неруи барқ дар соли сипаришуда корҳо дар доираи 18 лоиҳаи сармоягузории давлатӣ барои бунёд ва таҷдиди неругоҳҳои барқӣ, кам намудани талафоти неруи барқ ва ҷорӣ намудани низоми биллингии он, электрофикатсияи деҳот, бунёди хатҳои интиқол ва тақсимоти барқ ва солимгардонии вазъи молиявии соҳа ба маблағи умумии 1,7 млрд. доллар ба роҳ монда шуд.
Соли ҳисоботӣ ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ ба 74 млрд. сомонӣ расонида шуда, суръати афзоиши он ба 10,6 фоиз, аз ҷумла растанипарварӣ 13,4 фоиз ва чорводорӣ 4,9 фоиз баробар гардид.
Бо мақсади дастгирии соҳибкорӣ ва беҳсозии фазои сармоягузорӣ тайи солҳои охир аз ҷониби Ҳукумати кишвар бо роҳи пешниҳод намудани имтиёзҳои андозию гумрукӣ дар самти рушди истеҳсолоти дохилӣ як қатор тадбирҳо андешида шуд.
Тибқи маълумоти пешакӣ дар соли 2024 ба кишвар 4,9 млрд. доллар сармояи хориҷӣ ворид шудааст, ки нисбат ба соли 2023 - 2,1 млрд. доллар ё 73 фоиз зиёд мебошад.
Дар соли 2024 маҷмӯи лоиҳаҳои сармоягузории давлатии амалкунанда дар кишвар 90 адад ва ҳаҷми маблағи онҳо 51,9 млрд. сомониро ташкил намуд.
Дар натиҷаи андешидани чораҳои амалӣ соли 2024 гардиши савдо 13,6 фоиз афзоиш ёфта, ҳаҷми он ба 65,8 млрд. сомонӣ баробар гардид.
Сарвазири кишвар изҳор доштанд, ки дар давраи ҳисоботӣ шумораи муассисаҳои томактабӣ дар ҷумҳурӣ ба 744 адад расид, ки дар муқоиса ба соли 2023-юм 27 муассиса зиёд мебошад. Шумораи марказҳои инкишофи барвақтии кӯдак бошад, дар ин давра 503 адад зиёд шудааст.
Соли 2024 дар ҷумҳурӣ 273 адад муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ ва бинову синфхонаҳои иловагӣ барои 57 610 ҷойи нишаст дар як баст бунёд гардид. Дар маҷмуъ 2 миллиону 357 ҳазор хонанда ба таҳсил фаро гирифта шуд.
Соли ҳисоботӣ дар ҷумҳурӣ 65 муассисаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ фаъолият намуд, ки дар онҳо аз рӯйи 14 самт ва 135 ихтисос 23 ҳазору 500 нафар хонанда ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.
Таъкид гардид, ки бо мақсади рушди соҳаи тандурустӣ ва сари вақт бартараф намудани мушкилоти мавҷуда соли 2024 аз ҳисоби буҷети давлатӣ барои рушди соҳа 3,7 млрд. сомонӣ равона карда шуд, ки нисбат ба соли 2023 - 12,6 фоиз зиёд мебошад.
Гуфта шуд, ки дар сиёсати давлати Тоҷикистон танзими муносибатҳои меҳнатӣ, рушди бозори меҳнат ва бо шуғл таъмин намудани аҳолӣ мавқеи асосӣ дорад.
Давоми соли 2024 бо мусоидати мақомоти давлатии шуғли аҳолӣ, аз ҷумла тавассути ярмаркаҳои ҷойҳои кории холӣ 22,5 ҳазор нафар ба намудҳои гуногуни шуғл таъмин гардиданд.
Дар соли 2024 аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо 247 ҳазор ҷойҳои кории нав таъсис дода шуд, ки аз ин 74 ҳазор доимӣ мебошад.
Тавре зикр гардид, пешравиҳо дар самти рушди сайёҳӣ, тарғибу ташвиқ ва ривоҷ додани ҳунарҳои мардумӣ ба назар мерасад. Аз ҷумла гуфта шуд, ки дар соли 2024 1,4 млн. сайёҳ ба Тоҷикистон ташриф овардаанд.
Таъкид гардид, ки дар ин давра дар самти баргузории чорабиниҳои фарҳангиву оммавӣ ва маърифатӣ фаъолияти сохторҳои давлатӣ тақвият дода шуд.
Бахусус баргузории барномаи фарҳангӣ бахшида ба бузургдошти Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ дар қароргоҳи ЮНЕСКО, инчунин ба Феҳристи мероси ғайримоддии башарият ворид гардидани “Ҷашни Меҳргон” ва “Санъати сохту навохтани рубоб” аз қабили руйдодҳои муҳим ба ҳисоб мераванд.
Дар идомаи маҷлиси васеи Ҳукумати кишвар ҳисоботи вазири молия Файзиддин Қаҳҳорзода, вазири рушди иқтисод ва савдо Завқӣ Завқизода, раиси Кумитаи андоз Нусратулло Давлатзода, сардори Хадамоти гумрук Хуршед Каримзода ва директори Агентии суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа Дилмурод Давлатзода шунида шуд.
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба роҳбарони вазорату идораҳои самти иқтисод ва молия дар пайи ҳисоботашон доир ба дарёфти сарчашмаҳои нави даромад ба буҷети давлатӣ супоришҳои мушаххас доданд.
Хабарҳои дигар
-
Роҳҳои фаъол сохтани хонандагон дар дарси забони англисӣ Ҳар омӯзгори забони англисӣ борҳо чунин ҳолатро мушоҳида кардааст, ки дар оғози дарс хонандагон фаъолона ба саволҳо ҷавоб медиҳанд, бо шавқу рағбат бо ҳамдигар кор мекунанд ва мекӯшанд ба забони англисӣ суҳбат намоянд. Аммо баъди гузаштани муддате диққати онҳо тадриҷан коҳиш меёбад. Ҷавобҳо кӯтоҳ мешаванд, баъзеҳо парешон мегарданд, гурӯҳе ба корҳои дигар машғул мешавад ва ҳатто хонандагони фаъол низ завқи худро ба дарс аз даст медиҳанд. Дар аксар маврид сабаби ин ҳолат душвории мавзуъ ё набудани хоҳиши омӯзиш нест, балки хасташавии табиии организми кӯдак мебошад. Омӯзиши забони хориҷӣ аз хонанда тамаркузи доимии диққатро талаб мекунад. Дар як дарс ӯ ҳамзамон нутқи англисиро мешунавад, матн мехонад, вожаҳои навро ба хотир меорад, ҷумла месозад, ба тарзи талаффуз диққат медиҳад ва супоришҳои хаттиро иҷро мекунад. Чунин фаъолияти зеҳнӣ хотира, тафаккур, шунавоӣ ва маҳорати нутқро якбора фаъол месозад. Агар ин фаъолият муддати дароз бидуни тағйир идома ёбад, қобилияти кории мағзи сар тадриҷан коҳиш меёбад. Тадқиқоти равоншиносон нишон медиҳанд, ки пас аз понздаҳ то бист дақиқа фаъолияти пуршиддати зеҳнӣ қобилияти диққати аксари хонандагон паст мешавад. Дар чунин ҳолат бисёр омӯзгорон кӯшиш мекунанд, ки ҳарчи зудтар шарҳи мавзуъро ба анҷом расонанд, вале таҷрибаи педагогӣ нишон медиҳад, ки дар ҳамин лаҳза иваз намудани намуди фаъолият самараи бештар медиҳад. Танҳо 2-3 дақиқаи фаъолияти дигаргуна метавонад диққати хонандагонро дубора фаъол гардонад ва барои идомаи дарси пурсамар замина фароҳам оварад. Чунин таваққуфро набояд танаффуси маъмулӣ шуморид. Он қисми ҷудонашавандаи раванди таълим аст. Агар машқ дуруст интихоб шуда бошад, маҳорати забонӣ инкишоф, шиддати равонӣ коҳиш меёбад ва муҳити мусбати омӯзиш ба вуҷуд меояд. Аз ҳамин сабаб, дар методикаи муосири таълими забонҳои хориҷӣ истифодаи машқҳои кӯтоҳи фаъолкунанда, ки онҳоро дар адабиёти методӣ «энерҷайзерҳо» (еnergizers) меноманд, тавсия дода мешавад. Зимни баргузории машқҳо ҳар як ҳаракат бояд бо истифодаи забони англисӣ сурат гирад. Дар ин ҳолат, хонандагон омӯзиши забонро идома медиҳанд, ҳарчанд фаъолияти онҳо шакли бозӣ ва ҳаракатро касб мекунад. Машқи «Touch and say» («Даст расон ва бигӯ») Яке аз роҳҳои зуд фаъол сохтани хонандагон машқи «Touch and say» мебошад. Омӯзгор бо суръати нисбатан тез фармонҳоро ба забони англисӣ мегӯяд: Touch something red. Touch your book. Touch the window. Touch something made of wood. Touch something round. Хонандагон дар ҷойи худ ё бо як-ду қадам гузоштан фармонро иҷро мекунанд. Пас аз он омӯзгор аз чанд нафар мепурсад: What did you touch? Хонандагон бо ҷумлаҳои кӯтоҳ ҷавоб медиҳанд: I touched my book. I touched the window. Ин машқ ҳамагӣ як-ду дақиқа вақт мегирад. Дар ҳамин муддат диққати хонандагон фаъол мегардад ва ҳамзамон, луғатҳои вобаста ба мавзуъ, дарки нутқи шунидашуда ва истифодаи замони гузашта (Past simple) такрор мешавад. Машқи «Repeat if it is true» («Агар дуруст бошад, такрор кун») Ин машқ барои фаъол намудани диққат ва рушди малакаи шунавоӣ мувофиқ аст. Омӯзгор ҷумлаҳои кӯтоҳро ба забони англисӣ мехонад. Агар ҷумла дуруст бошад, хонандагон онро якҷо такрор мекунанд. Агар ҷумла нодуруст бошад, бояд хомӯш монанд. Масалан: Winter is cold. Cats can fly. The sun is hot. ✓ Fish live in trees. Monday comes after Sunday. ✓ Барои синфҳои болоӣ метавон ҷумлаҳоро ба мавзуи дарс мутобиқ намуд. Масалан, ҳангоми омӯзиши грамматика: She goes to school every day. ✓ He don’t like apples. Ин машқ аз як дақиқа зиёд вақтро намегирад, вале диққати хонандагонро фавран ҷалб мекунад. Онҳо маҷбур мешаванд ҳар ҷумларо бодиққат бишнаванд, мазмуни онро таҳлил намоянд ва танҳо баъд вокуниш нишон диҳанд. Ҳамин тавр, ҳам малакаи шунидан, ҳам донишҳои луғавию грамматикӣ ва ҳам суръати фикрронӣ тақвият меёбад. Албатта, имконоти омӯзгор танҳо бо ҳамин ду машқ маҳдуд намешаванд. Ҳар гуна супориш метавонад воситаи рафъи хастагӣ гардад, агар он ба иваз намудани шакли фаъолият, иштироки фаъолонаи хонандагон ва истифодаи забони англисӣ асос ёфта бошад. Мутолиаро метавон бо гуфтугӯ, корҳои хаттиро бо фаъолияти ҷуфтӣ ва шарҳи мавзуи навро бо унсурҳои бозӣ иваз намуд. Чунин тарзи ташкили дарс имкон медиҳад, ки таваҷҷуҳи хонандагон то анҷоми он нигоҳ дошта шавад. Замира АЛИЕВА, омӯзгори забони англисии МТМУ №7-и шаҳри Кӯлоб
26
24.08.2026 -
Ифтитоҳи Театри миллии Тоҷикистон 24 август Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар пойтахти кишвар – шаҳри Душанбе бинои муҳташаму бошукӯҳи Театри миллиро мавриди истифода қарор доданд. Ифтитоҳи ин кохи бошукӯҳи фарҳангу ҳунар барои мардуми Тоҷикистон рӯйдоди хотирмони таърихӣ ба шумор меравад. Театри миллӣ бо ташаббуси бевоситаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бунёд гардида, ҳамчун туҳфаи арзишманду беназир ба мардуми Тоҷикистон ва аҳли фарҳангу ҳунар ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатӣ арзёбӣ гардид. Баъди ифтитоҳ Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар китоби меҳмонони олиқадр бо таманниёти нек нахустин соядаст гузоштанд. Театри миллии Тоҷикистон бо тарҳи нодир, меъмории муосир ва ороиши миллӣ дар маркази пойтахт қомат афрохта, ба яке аз бузургтарин ва зеботарин муассисаҳои театрии минтақа табдил ёфтааст. Андешаи меъморӣ ва ороиши ин кохи ҳунар бо пешниҳодҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пайванди сарчашма гирифтааст. Театри миллӣ акнун танҳо як бинои наву муосир нест. Он қасри бузурги санъат, макони эҷод, саҳнаи орзуҳо ва рамзи эҳтиром ба фарҳанги оламшумули тоҷикони ориётабор мебошад. Бинои муҳташами Театри миллӣ дар яке аз мавзеъҳои зеботарин ва марказии шаҳри Душанбе, дар ҳамҷаворӣ бо Осорхонаи миллӣ ва боғи Парчами давлатӣ бунёд гардидааст. Ҷойгиршавии он дар ин гӯшаи марказии пойтахт симои меъморию фарҳангии Душанберо боз ҳам зиннат дода, ба пойтахти кишвар ҳусну таровати дигар бахшидааст. Аз ҳар гӯшаи бино шаҳомати меъморӣ, андешаи миллӣ ва завқи баланди ҳунари офарандагӣ эҳсос мешавад. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни шиносоӣ бо имкониятҳои бино ба роҳбарону мутахассисони масъул ва устоҳои гулдасти тоҷик барои дар муҳлати муайяншуда бо сифати баланд анҷом додани корҳои сохтмонӣ изҳори сипоси самимӣ намуданд. Дар тарҳу ороиши Театри миллӣ меъмории муосир бо унсурҳои нодири санъати тоҷикон ба ҳам омадааст. Нақшу нигор, ҷузъиёти ороишӣ, шаклу тарҳи толорҳо, ороиши дохилию берунӣ ва унсурҳои бадеӣ бо назардошти фарҳанги миллӣ ва талаботи меъмории муосир иҷро шудаанд. Ин ҷо метавон пайванди таъриху тамаддуни чандинҳазорсолаи миллати тоҷикро бо дастовардҳои меъморӣ ва технологияҳои замони муосир ба таври равшан мушоҳида кард. Барои бунёд ва таҷҳизонидани ин иншооти бузурги фарҳангӣ аз беҳтарин маводи сохтмонӣ ва ороишӣ, техникаву таҷҳизоти муосир истифода гардидааст. Аз паси ин шаҳомат имрӯз як роҳи тӯлонии заҳмат, меҳнат ва талош меистад. Сохтмони ин қасри бузурги фарҳангӣ 11 сол қабл оғоз ёфта буд. 17 марти соли 2015 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар вазъияти тантанавӣ хишти аввали Театри миллии Тоҷикистонро гузошта, ба корҳои сохтмонӣ оғоз бахшиданд. Аз ҳамон рӯз бунёдкорон, муҳандисон, меъморон, тарроҳон, мутахассисон ва устоҳои моҳир даст ба кор шуданд. Солҳо сипарӣ гардиданд. Санг бар санг, хишт бар хишт ва нақш бар нақш қасри бузурги фарҳангӣ қомат афрохт. Имрӯз натиҷаи он меҳнати созанда пеши назари сокинони пойтахт ва меҳмонони кишвар қарор дорад. Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна – ду ошёнаи зеризаминӣ ва панҷ ошёнаи рӯизаминӣ иборат буда, баландии он ба 35 метр мерасад. Барои бунёди он се гектар замин ҷудо гардидааст. Рақамҳо танҳо як қисми шаҳомати ин иншоотро нишон медиҳанд. Шукӯҳи воқеии Театри миллӣ дар фазои дохилии он, дар толорҳои бузург, саҳнаҳои муосир ва имкониятҳои васеи эҷодӣ таҷассум меёбад. Театри миллӣ дорои се толори асосӣ ва шумораи зиёди толору ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад. Толори асосӣ барои 2500 тамошобин пешбинӣ гардидааст. Толоре, ки метавонад ҳазорон нафарро дар як вақт ба олами сеҳрангези санъати меъмориву шаҳрсозии тоҷикон ворид созад. Саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестр имконият фароҳам меорад, ки дар ин ҷо намоишҳои театрӣ, опера, балет, консертҳои симфонӣ ва дигар чорабиниҳои сатҳи баланди фарҳангӣ баргузор гарданд. Баландии толори асосӣ 18 метрро ташкил дода, тарҳи он бо дарназардошти талаботи муосири санъати саҳнавӣ таҳия шудааст. Дар баробари толори асосӣ ду толори дигар низ барои баргузории чорабиниҳои фарҳангию маърифатӣ, конфронсҳо ва консертҳо пешбинӣ гардидаанд. Яке аз онҳо 1000 ҷойи нишаст ва толори конференсия барои 1115 нафар пешбинӣ гардидааст. Ҳамин тавр, Театри миллӣ метавонад ҳамзамон мизбони чорабиниҳои гуногуни фарҳангву сиёсӣ бошад. Дар бинои театр ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон ва гурӯҳҳои ҳамсароён, коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ, утоқҳои равшанидиҳӣ, студияҳои сабти аудио ва видео ва дигар бахшҳои зарурӣ ҷойгир шудаанд. Дар ошёнаҳои гуногуни бино ҳуҷраҳои кории маъмурият, осорхонаи театр, ҷой барои намоиши мусаввараҳо, толорҳои қабули меҳмонони олиқадр, маҷлисгоҳ ва дигар иншооти хизматрасон мавҷуданд. Яъне ин ҷо асари саҳнавӣ танҳо намоиш дода намешавад - он аз андеша оғоз шуда, дар ҳамин муҳит офарида, таҳия ва ба саҳна бароварда мешавад. Барои ҳунармандон ва кормандони театр шароити муносибу замонавии корӣ фароҳам оварда шудааст. Ҳар як ҷузъи ин маҷмааи бузург ба он равона шудааст, ки эҷодкор битавонад бо хотири ҷамъ ва имкониятҳои зарурӣ асари нав офарад. Театри миллӣ бо 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор таъмин гардида, барои меҳмонон меҳмонхона бо 136 ҷойи хобу истироҳат низ пешбинӣ шудааст. Дар ду ошёнаи зеризаминӣ таваққуфгоҳ барои 250 нақлиёт ва ҳуҷраҳои зиёди техникӣ ва ёрирасон ҷойгир шудаанд. Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва дигар таҷҳизоти муҳандисӣ муҷаҳҳаз гардидааст. Ҳамаи ин имкониятҳо Театри миллиро ба як маҷмааи мукаммали фарҳангӣ табдил медиҳанд. Вале бузургии ин иншоот танҳо дар андоза ва таҷҳизоти он нест. Бузургии воқеии он дар рисолати фарҳангии Театри миллӣ мебошад. Фарҳанг оинаи миллат аст, ҳастии миллат аст. Саҳна бошад, маконест, ки дар он таърих, ормон, муҳаббат ба Ватан, арзишҳои инсонӣ ва сабақҳои зиндагӣ бо забони фарҳангу санъат ба тамошобин расонида мешаванд. Театр дар тарбияи маънавии ҷомеа, таҳкими худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои таърихию фарҳангӣ нақши бузург дорад. Аз ин рӯ, бунёди чунин як қасри бузурги фарҳангӣ шаҳодати таваҷҷуҳи хос ба рушди санъат ва эҷоди шароити мусоид барои аҳли фарҳанг мебошад. Яке аз вижагиҳои асосии Театри миллӣ дар он аст, ки технологияи муосир бо рамзҳои фарҳанги миллӣ ҳамоҳанг гардидааст. Дар ороиши дохилии бино нақшу нигор, ки аз таъриху тамаддуни ҳазорсолаи тоҷик маншаъ мегирад, истифода шудааст. Ҳар нақш гӯё қиссае аз таърихи миллатро бозгӯ мекунад. Ҳар ҷузъи ороишӣ пайванди имрӯзро бо гузашта нишон медиҳад. Ва ҳар гӯшаи ин қасри бузург баёнгари он аст, ки миллати тоҷик дар замони соҳибистиқлолӣ ба ҳифзу эҳёи фарҳанги миллӣ ва муаррифии он дар сатҳи байналмилалӣ таваҷҷуҳи бештар зоҳир менамояд. Дар даврони соҳибистиқлолӣ барои рушди илму фарҳанг ва фаъолияти муассисаҳои фарҳангу ҳунарӣ тадбирҳои зиёде амалӣ гардиданд. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ як қатор муассисаҳои нави театрӣ таъсис ёфта, биноҳои театрҳои мавҷуда таъмиру навсозӣ гардиданд. Ҳамаи ин иқдомҳо ба як ҳадафи муҳим – рушди санъат, дастгирии аҳли фарҳанг ва фароҳам овардани шароити муносиб барои эҷод равона шудаанд. Ин ҷо саҳна барои эҷоди асарҳои бузург ва ифодаи ормонҳои миллӣ омода аст. Ин ҷо имконият барои тарбияи истеъдодҳо фароҳам шудааст. Ин ҷо метавон беҳтарин саҳифаҳои таърихи миллатро ба саҳна овард. Ин ҷо метавон аз қаҳрамонони таърихӣ, чеҳраҳои барҷастаи адабиёту фарҳанг, зиндагии мардум ва ормонҳои насли имрӯз асарҳои ҷовидона офарид. Ва шояд аз ҳамин саҳнаҳо садои ҳунармандони ҷавоне баланд шавад, ки солҳои баъд санъати тоҷикро дар саҳнаҳои бузурги ҷаҳон муаррифӣ хоҳанд кард. Имрӯз дарҳои Театри миллӣ ба рӯи мардум боз шуданд. Бо боз шудани ин дарҳо дари як ҷаҳони дигар низ кушода шуд. Ҷаҳони фарҳангу ҳунари нотакрор. Ҷаҳони мусиқӣ. Ҷаҳони образу эҳсос. Ҷаҳони таъриху ормон. Акнун дар ин саҳна пардаҳо боз мешаванд. Дар ин толорҳо мусиқӣ танинандоз мегардад. Дар саҳна образҳои таърихӣ ва қаҳрамонони асарҳои нав зиндагӣ хоҳанд кард. Дар ин ҷо садои ҳунармандон ба қалби ҳазорҳо тамошобин роҳ меёбад. Ин ҷо ашки қаҳрамони саҳна метавонад чашми тамошобинро пуроб созад, хандаи ӯ лабони ҳазорон нафарро хандон намояд ва қиссаи ӯ андешаи ҷомеаро бедор созад. Ин аст қудрати театр. Қудрате, ки на бо девору сутун, балки бо сухан, мусиқӣ, ишора ва эҳсос инсонро дигар мекунад. Аз ин пас Театри миллӣ метавонад ба макони баргузории муҳимтарин чорабиниҳои фарҳангӣ, фестивалҳо, намоишҳои театрӣ, опера, балет, консертҳои симфонӣ ва барномаҳои байналмилалӣ табдил ёбад. Он метавонад Тоҷикистонро дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун кишвари дорои фарҳанги пурғановат, санъати баланд ва тамаддуни бостонӣ боз ҳам бештар муаррифӣ намояд. Аз хишти аввал то пардаи аввал. Аз сохтмон то саҳна. Аз нақша то воқеият. Аз заҳмати сохтмончиён то эҷоди ҳунармандон. Ин аст роҳи тайкардаи Театри миллӣ. Роҳе, ки 11 сол пеш аз гузоштани хишти аввал оғоз ёфт ва имрӯз ба оғози як давраи нав расид. Давраи нав - давраи зиндагии воқеии театр. Давраи офаридани намоишҳои нав. Давраи кашфи истеъдодҳои нав. Давраи рӯйи саҳна овардани қаҳрамонони таърих ва образҳои ҷовидонаи адабиёти тоҷик. Давраи муаррифии фарҳанги миллӣ дар саҳнаҳои бузурги ҷаҳон. Вақте пардаи ин саҳна боз мешавад, шояд тамошобин дар паси ҳар намоиш заҳмати ҳазорон нафарро ба ёд орад -заҳмати онҳое, ки ин қасрро бунёд карданд, то имрӯз ҳунармандон дар он орзуҳои худро ба саҳна оваранд. Театри миллӣ акнун як бино нест. Он макони ҳифзи арзишҳои миллӣ, тарбияи маънавии наслҳо ва муаррифии таъриху тамаддуни тоҷикон мебошад. Ин қаср барои имрӯзу фардо бунёду нигаронида шудааст. Барои насли имрӯз ва наслҳои оянда. Барои он ки ҳар кӯдаке, ки имрӯз ба ин толор ворид мешавад, шояд фардо ҳунарманди бузург шавад. Барои он ки ҳар ҷавоне, ки имрӯз дар ин саҳна ҳунар меомӯзад, пагоҳ парчами фарҳанги тоҷикро дар саҳнаҳои ҷаҳонӣ боло барад. Барои он ки номи Тоҷикистон дар ҷаҳони санъат бо фарҳанги воло, ҳунари асил ва арзишҳои миллӣ боз ҳам баландтар садо диҳад. Имрӯз дар маркази шаҳри Душанбе қасре қомат афрохтааст, ки деворҳои он аз сангу оҳан сохта шудаанд, аммо рӯҳи он аз фарҳанг, ҳунар ва ормони миллат сарчашма мегирад. Театри миллӣ - ин ҷоест, ки таърих ба саҳна меояд. Ин ҷоест, ки адабиёт ба образ табдил меёбад. Ин ҷоест, ки мусиқӣ ба эҳсос мерасад. Ин ҷо қудрат, тавоноӣ, ғурури миллӣ, худогоҳию хештаншиносӣ, эҳсоси баланди ватандӯстӣ, рӯҳи тамаддуни ориёитаборон, шукуҳи санъату фарҳанги волои тоҷикон ва эҳсоси бузурги арҷгузорӣ ба ниёгони некном нуҳуфта аст. Ва акнун, дар остонаи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, пардаи як саҳнаи бузург боз мегардад. Саҳнае, ки метавонад садои фарҳанги тоҷикро баландтар кунад. Саҳнае, ки метавонад орзуҳои эҷодии наслҳои навро ба воқеият табдил диҳад. Саҳнае, ки дар он гузашта, имрӯз ва фардои миллат ба ҳам мепайванданд. Театри миллӣ акнун омода аст. Омода аст, то саҳнаи таърихи навини фарҳанги тоҷик гардад. Омода аст, то дар қалби Душанбе ва дар фарҳанги миллат ҷойгоҳи хоссаи худро пайдо намояд. Ин шоҳкорӣ ва муъҷизаи аср аст, вале ҳеҷ дастгоҳи муосири наворбардорӣ ин шукӯҳу шаҳоматро бо тамоми ҷузъиёташ нишон дода наметавонад. Танҳо бо чашму қалбҳои пур аз муҳаббату ифтихор аз ин диёр, аз ин Пешвои созандаю бунёдкор ва тоҷикони соҳибтамаддуну шаҳрсози ориёитабор метавон аз наздик ин кохи бегазандро диду ангушти ҳайрат газида, ба ояндаи боз ҳам дурахшони Ватан эътимод баст.
43
24.08.2026 -
СУҒД: ҒОЛИБОНИ ОЛИМПИАДАҲО ВА ОМӮЗГОРОНИ ОНҲО ҚАДРДОНӢ ШУДАНД Дар машварати августии соҳаи маорифи вилояти Суғд бо иштироки вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳим Саидзода ва раиси вилояти Суғд Раҷаб Аҳмадзода омӯзгороне, ки дар омода намудани хонандагон ба олимпиадаҳои ҷумҳуриявию байналмилалӣ саҳми назаррас гузоштаанд, бо сипоснома ва мукофотпулии яквақта сарфароз гардиданд. Ҳамчунин хонандагоне, ки дар соли таҳсили 2025-2026 дар олимпиадаҳои фаннии сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷойҳои ифтихориро соҳиб шудаанд, бо мукофотпулӣ ва туҳфаҳо қадрдонӣ шуданд. Илова бар ин, 9 нафар иштирокчии хурди озмуни вилоятии «Ахтарони дониш» низ бо мукофотпулии яквақта сарфароз гардиданд.
28
23.08.2026
