04.12.2024
Рақамикунонии соҳаи маориф имрӯз яке аз қадамҳои муҳимтарин дар самти таҳкими низоми таълим ва таъмини дастрасии ҳамаҷониба ба захираҳои босифати таълимӣ ба ҳисоб меравад. Дар заминаи ин ҳадаф, 4 декабри соли 2024, рӯзи сеюми семинар-машварати омӯзишӣ, ки ба истифодаи Системаи иттилооти идоракунии соҳаи маориф (EMIS) бахшида шуда буд, баргузор гардид.
Ин семинар, ки дар доираи татбиқи лоиҳаҳои Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маркази ҷумҳуриявии технологияи информатсионӣ ва коммуникатсия ташкил шуд, дар рӯзи сеюм ба ҷамъбасти натиҷаҳо ва таҳияи нақшаҳои оянда равона гардид.
Рӯзи сеюм фазои фаъолона ва созанда дошт. Иштирокчиён, ки намояндагони муассисаҳои таълимии шаҳрҳои Ваҳдат ва Ҳисор буданд, ҳосили омӯзиши ду рӯзи қаблиро ҷамъбаст карданд. Онҳо тавонистанд дар гурӯҳҳо кор кунанд, то нақшаҳои амалӣ барои ҷорӣ намудани системаи EMIS дар муассисаҳои худ таҳия намоянд. Ин нақшаҳо на танҳо марҳилаҳои амалӣ, балки мушкилоти эҳтимолӣ ва роҳҳои ҳалли онҳоро низ дарбар мегирифтанд.
Баррасии мушкилот яке аз самтҳои муҳими рӯзи сеюм буд. Иштирокчиён ба масъалаҳои техникиву инфрасохторӣ, аз ҷумла набудани интернети устувор дар баъзе мактабҳо ва зарурати омӯзиши иловагии омӯзгорон диққат доданд. Бо дастгирии мутахассисон, барои ҳар яке аз ин мушкилот ҳалли амалӣ пешниҳод гардид.
Дар қисмати дигар, намояндагони Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштирокчиён мулоқот анҷом дода, самтҳои ояндаи рақамикунонии соҳаи маорифро баррасӣ карданд. Пешниҳодҳои иштирокчиён дар бораи густариши EMIS ба минтақаҳои дигари кишвар ва такмили системаи мавҷуда муҳокима гардиданд.
Семинар бо маросими супоридани сертификатҳо ба иштирокчиён ҷамъбаст гардид. Намояндагони Вазорати маориф изҳори қаноатмандӣ намуданд, ки чунин чорабиниҳо на танҳо ба баланд бардоштани малакаҳои касбии омӯзгорон ва роҳбарони муассисаҳои таълимӣ мусоидат мекунанд, балки ба рушди умумии соҳаи маориф низ таъсири мусбат мегузоранд.
Рӯзи сеюми семинар нишон дод, ки рақамикунонии маориф танҳо як раванд нест, балки як василаи асосии рушди сифати таълим ва беҳтар намудани самаранокии идоракунӣ мебошад. Дар оянда чунин талошҳо метавонанд ба ташкили як низоми устувори таълим, ки ба ниёзҳои замони муосир ҷавобгӯ аст, мусоидат кунанд.
Хулоса, семинар-машварати омӯзишӣ як майдони омӯзиш ва ҳамкорӣ барои иштирокчиён буд. Натиҷаҳои ин чорабинӣ метавонанд заминаи устувор барои рушди ояндаи таҳсилот дар Тоҷикистон гарданд. Рақамикунонии маориф на танҳо як ҳадаф, балки роҳе барои эҷоди фазои таълими муосир ва инноватсионӣ мебошад, ки ба рушди кишвар мусоидат хоҳад кард.
Хабарҳои дигар
-
Паёми шодбошӣ ба муносибати фарорасии моҳи шарифи Рамазон Ҳамватанони азиз! Ҳамаи шуморо ба муносибати фарорасии моҳи мубораки Рамазон – айёми файзу баракат, хайру саховат, сабру таҳаммул, бахшиши гуноҳҳо ва ҳидояти мардум ба амалҳои неку шоиста самимона табрик мегӯям. Ба хонадони ҳар яки шумо рӯзгори ободу осуда, саодати зиндагӣ ва дар ҳамаи корҳо ва фазилатҳои инсонӣ муваффақияту комёбӣ орзу менамоям. Моҳи шарифи Рамазон бо ҳикматҳои худ дар таълимоти дини мубини ислом ҷойгоҳи хосса дорад, зеро Худованд дар ин моҳ сабру таҳаммул, меҳру муҳаббат ва хайру саховатро аз миёни дигар ибодатҳо интихоб кардааст ва ба онҳо мақоми махсус додааст. Дар хотир бояд дошт, ки ҳикмати рӯзаи моҳи Рамазон танҳо худдорӣ аз хӯрдану ошомидан ва ибодат кардан иборат нест, балки дар ин моҳи муборак покизагии ботину зоҳир, дурӣ ҷустан аз кинаву адоват, ихтиёрдории нафс ва бештар анҷом додани амалҳои шоиста дар ҷомеа ҷойгоҳи хосса дорад. Парҳезгорӣ, саховатмандӣ ба атрофиён, дасти ниёзмандонро гирифтан, аз рӯйи тавону имкон кумак кардан ба наздикони худ ва анҷом додани дигар амалҳои неку савоб аз ҷумлаи арзишҳое мебошанд, ки дар ин моҳ барои мусулмонон савоби бештар доранд. Шахсе, ки дар ин моҳи муборак як амали нек ё як кори хайру савобро анҷом медиҳад, монанди касест, ки ҳафтод амали фарзиро дар ғайри ин моҳ анҷом додааст. Махсусан бояд таъкид намуд, ки дини ислом эҳтиром гузоштан ба мақому манзалати падару модарро аз ҷумлаи арзишҳои баланд дониста, хизмат ба онҳоро аз ҳамаи ибодатҳо боло гузоштааст. Ба ин маънӣ дар ҳадис омадааст, ки некӣ кардан ба падару модар афзалтар аз намозу рӯза ва ҳаҷҷу умра мебошад. Яке аз амалҳои хайре, ки савоби бештари анҷом додани он маҳз дар моҳи шарифи Рамазон таъкид шудааст, садақа ба ятимону маъюбон, оилаҳои бесаробону камбизоат ва дигар ниёзмандон ба шумор меравад. Ҳамчунин, дар хотир бояд дошт, ки тибқи таълимот ва аҳкоми дини мубини ислом ба гирифтани фитри рӯза, дар навбати аввал, ятимону маъюбон ва ниёзмандону оилаҳои камбизоат ҳақдор мебошанд. Дар ин бобат Паёмбари гиромӣ фармудаанд: «Беҳтарин ва боарзиштарин садақа он аст, ки дар моҳи Рамазон анҷом гирад». Фаромӯш набояд кард, ки шарти қабули амалҳои хайр анҷом додани онҳо аз рӯйи ихлос буда, дар иҷрои онҳо бояд ҳадди эътидол риоя гардад ва ба исрофкориву зоҳирпарастӣ ва худнамоиву зиёдаравӣ роҳ дода нашавад. Хусусан, риояи инсоф дар хариду фурӯши молу маҳсулот, худдорӣ кардан аз оростани дастархони серхарҷ ва истеъмоли аз меъёр зиёди хӯроки серғизо дар ин моҳ бисёр муҳим аст, зеро амалҳои зикршуда ба моҳияти ин моҳи муборак умуман созгор нестанд. Бовар дорам, ки мардуми шарифи Тоҷикистон ин ҳикматҳои моҳи Рамазонро дуруст дарк намуда, бо нияти нек ва қалби пок ба тоату ибодат машғул шуда, фазои сулҳу субот ва ваҳдату ҳамдигарфаҳмиро дар кишвари азизамон боз ҳам мустаҳкам мегардонанд. Ҳамватанони гиромӣ! Моҳи мубораки Рамазон ба давраи оғози мавсими киштукори баҳорӣ рост меояд. Ин аз ҳар яки мо тақозо менамояд, ки ба истифодаи самараноки рӯзҳои баҳорӣ аҳаммияти аввалиндараҷа дода, барои иҷрои саривақтиву босифати корҳои кишоварзӣ кӯшиш намоем. Бо дарназардошти вазъи мураккаби ҷаҳони имрӯза, ки дар натиҷаи тағйирёбии иқлим, буҳронҳои иқтисодӣ ва дигар омилҳо бисёр кишварҳои дунё ба мушкилоти нарасидани маводи ғизоӣ ва болоравии нархҳо рӯ ба рӯ гардидаанд, масъалаи таъмини амнияти озуқавории кишвар аҳаммияти махсус пайдо кардааст. Дар чунин шароит истифодаи оқилона ва самараноки ҳар як ваҷаб замин бо мақсади афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ, таъмин намудани бозори дохилӣ ва коҳиш додани вобастагӣ аз воридоти маҳсулоти ғизоӣ вазифаи муҳим ва масъулияти имониву инсонии ҳар як сокини кишвар ба ҳисоб меравад. Яъне ҳамаи мо бояд дар ҳифзи амнияти озуқавории мамлакат тавассути заҳмати софдилона, истифодаи самараноки обу замин, тухмиҳои аълосифат ва рӯёнидани ҳосили фаровон саҳмгузор бошем. Дар баробари ин, вусъати корҳои кишоварзӣ, фароҳам овардани ҷойҳои кории нав, бунёди боғу токзорҳо ва иҷро кардани амалҳое, ки ба баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ хизмат мекунанд, дар дини мубини ислом ҳукми садақаи ҷорияро дорад. Илова бар ин, мо бояд бо дарназардошти вазъияти ҳассоси ҷаҳони муосир ба масъалаи сарфаю сариштакорӣ, роҳ надодан ба зиёдаравӣ ва исрофкориву зоҳирпарастӣ эътибори доимӣ диҳем. Мо бояд дар фикри аҳли оила, фарзандон ва наздикону пайвандони худ бошем. Инчунин, таълиму тарбияи фарзандон, соҳиби илму дониш ва касбу ҳунар гардонидани онҳо вазифа ва қарзи ҳар яки мо мебошад. Зеро омӯзиши илм чароғест, ки дар ҳар давру замон инсонро ба роҳи дуруст ва ояндаи нек роҳнамоӣ мекунад. Ва аввалин ояте, ки дар Қуръони маҷид нозил шудааст, «иқра», яъне таъкид ба хондан ва аз худ кардани илм мебошад. Мо бояд ҳамеша дар хотир дошта бошем, ки ташвиқи фарзандон ба илмомӯзӣ ва азхудкунии касбу ҳунар фармудаи аҳкоми дин ва беҳтарин хизмат дар тарбияи насли наврасу ҷавон ба ҳисоб меравад. Давлат ва Ҳукумати мамлакат дар самти омӯзонидани илму дониш ва касбу ҳунар ба наврасону ҷавонон иқдомоти зиёдеро амалӣ карда истодааст, вале бояд падару модарон низ вазифаи муқаддаси худро дар таълиму тарбия ва босаводу соҳибмаърифат гардонидани фарзандон, яъне ба хотири ояндаи босаодати онҳо иҷро намоянд. Ҳамватанони азиз! Ҳоло кишвари мо марҳалаи ташаккул ва такомули давлати миллиро тай карда истодааст. Қонунияти бунёди давлати миллии муосир тақозо мекунад, ки ҳам арзишҳои исломӣ ва ҳам расму ойинҳо ва суннату анъанаҳои миллӣ бояд дар тақвияти суботу оромӣ ва осоишу саодати мардуми Тоҷикистон қарор дошта бошанд. Имсолро мо ба ифтихори ҷашни муқаддас ва бузурги миллӣ – 35-солагии соҳибистиқлолии кишвари маҳбубамон – «Соли вусъат додани корҳои ободониву созандагӣ ва тақвияту таҳкими худшиносиву худогоҳии миллӣ» эълон намудем. Ин соли пурифтихор барои ҳар як фарди ҷомеа имкониятест, ки бо заҳмату амали созандаи худ дар пешрафти давлат ва шукуфоиву ободии Ватани маҳбубамон саҳм гузорад. Ба ин васила мо на танҳо ҷашни бузурги соҳибистиқлолиро таҷлил менамоем, балки ояндаи дурахшони кишварро низ барои наслҳои оянда бунёд мекунем. Дар хотир бояд дошт, ки корҳои ободонӣ, аз ҷумла бунёду азнавсозии роҳу пулҳо, муассисаҳои тиббӣ ва мактабу кӯдакистонҳо ба садақаи ҷория дохил мешаванд ва тибқи таълимоти дини мубини ислом барои анҷомдиҳандаи онҳо савобу самараи зиёдро фароҳам месозанд. Ҳар як шаҳрванди кишвар метавонад як кори нек анҷом диҳад, як гӯшаи диёрро обод созад ва ҳисси ватандӯстиву ифтихор аз ватандории худро дар амал нишон диҳад. Бо истифода аз фурсат, мехоҳам миннатдории самимии худро ба мардуми шарифи кишвар, хусусан, соҳибкорону шахсони саховатпеша, ки дар чунин корҳои хайру савоб саҳмгузорӣ карда, ҳазорҳо иншооти истеҳсоливу иҷтимоӣ, аз ҷумла роҳу пулҳо ва муассисаҳои таълимиву тандурустӣ бунёд карда истодаанд, баён намоям. Моро зарур аст, ки минбаъд низ софдилона заҳмат кашем, фарзандонамонро дар руҳияи ватандӯстиву ватанпарастӣ ва ҳисси баланди миллӣ тарбия намоем ва Тоҷикистонро ҳамчун ватани ободу зебо ба наслҳои оянда мерос гузорем. Мо бояд ҳамеша муттаҳиду сарҷамъ бошем ва тамоми саъю талоши худро барои ҳифзи сулҳу суботи комили кишварамон, ободии Ватани маҳбубамон, рушди давлати соҳибихтиёрамон ва баланд бардоштани обрӯи он дар арсаи байналмилалӣ равона созем. Бо умеди ободиву пешрафти боз ҳам бештари Ватани азизамон – Тоҷикистон бори дигар фарорасии моҳи мубораки Рамазонро ба мардуми шарифи кишвар табрик гуфта, ба ҳар фарди миллат дили шоду хонаи обод, бахту иқболи баланд ва сулҳу оромии абадӣ орзу менамоям. Моҳи шарифи Рамазон муборак бошад, ҳамватанони азиз!
29
18.02.2026 -
БАРГУЗОРИИ ҶАЛАСАИ НАВБАТИИ ГУРӮҲИ МАОРИФИ МАҲАЛЛӢ (LOCAL EDUCATION GROUP – LEG) 17 феврали соли 2026 дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷаласаи Гурӯҳи маорифи маҳаллӣ (Local Education Group – LEG) бо иштироки вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳим Саидзода, муовини якуми вазир, шарикони рушд, сардорони раёсату шуъбаҳои дастгоҳи марказӣ, роҳбарони муассисаҳои тобеъ ва намояндагони созмонҳои байналмилалӣ баргузор гардид. Ҷаласаро вазири маориф ва илм ифтитоҳ намуда, иброз дошт, ки нишасти имрӯза идомаи мантиқии сиёсати пешгирифтаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати такмили низоми таҳсилот, таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ ва татбиқи таҷрибаҳои муосири идоракунӣ мебошад. Вазири маориф ва илм дар сухани ифтитоҳии худ бо такя ба ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид намуд, ки соҳаи маориф самти афзалиятноки сиёсати иҷтимоии давлат буда, сармоягузорӣ ба он сармоягузорӣ ба ояндаи миллат маҳсуб меёбад. Зикр гардид, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви фаъоли Шарикии глобалӣ дар соҳаи маориф (Global Partnership for Education – GPE) ҳамкориҳои худро бо шарикони рушд дар заминаи принсипҳои ҳамоҳангсозӣ, мутобиқсозӣ ва ҳаммасъулиятӣ ба роҳ мондааст. Платформаи LEG имрӯз ба механизми муҳимми ҳамоҳангсозии сиёсати соҳавӣ ва татбиқи барномаҳои муштарак табдил ёфтааст. Вазир ҳамчунин иброз дошт, ки масъалаҳои калидии рӯзномаи ҷаласа ба такмили идоракунии соҳа, рақамикунонии низоми маориф, таҳкими низоми арзёбӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои муосири таълим, рушди фанҳои дақиқ (STEM) ва мутобиқсозии соҳа ба таъсири тағйирёбии иқлим равона гардидаанд. Дар қисмати ифтитоҳии ҷаласа ҳамчунин намояндаи Иттиҳоди Аврупо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хонум Изабел Уриз ва муовини роҳбари намояндагии ЮНИСЕФ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хонум Эри Двиведи суханронӣ намуда, омодагии худро барои идомаи ҳамкориҳои судманд дар самти такмили инфрасохтор, баланд бардоштани сифати таҳсилот ва фароҳам овардани шароити баробари дастрасӣ ба таҳсил изҳор доштанд. Таъкид гардид, ки ҳамкориҳои муштарак бо шарикони рушд ба таҳкими заминаҳои моддию техникӣ, баланд бардоштани иқтидори омӯзгорон ва такмили муҳтавои таҳсилот мусоидат менамояд. Дар идомаи ҷаласа сардори раёсати иқтисод, банақшагирӣ дар соҳаи маориф ва илм А. Хоҷазода оид ба ҳамкориҳои шарикони рушд бо вазорат маълумот пешниҳод намуд. Зикр гардид, ки ҳамоҳангсозии иқдомҳо ва истифодаи самараноки захираҳо омили муҳимми пешбурди ислоҳоти соҳавӣ мебошад. Сардори раёсати илм ва инноватсия А. Раҳмонзода низоми миллии таҳлили аслияти матн ва платформаи электронии eilm.tj-ро муаррифӣ намуда, аҳаммияти онро дар таъмини шаффофият ва баланд бардоштани сифати корҳои илмӣ таъкид кард. Ҳамчунин, сардори шуъбаи низоми ахборотии маориф Н. Убайдуллозода механизми таъмини дастрасии ройгон ё арзон ба платформаҳои тасдиқшудаи LEG, аз ҷумла, marifat.tj ва низоми иттилоотии идоракунии маориф (EMIS)-ро шарҳ дод. Таъкид гардид, ки рақамикунонии соҳа ва татбиқи низоми иттилоотӣ заминаи муҳимми идоракунии самаранок ва қабули қарорҳои асоснок мебошанд. Дар ҷаласа ҳамчунин раванди татбиқи лоиҳаи «Такмили таҳсилоти миёна дар соҳаҳои илмҳои табиӣ, технологӣ, муҳандисӣ ва математика» муаррифӣ гардида, масъалаи таҳияи лоиҳаи «Стратегияи миллӣ оид ба мутобиқшавӣ ва пешгирӣ аз таъсири тағйирёбии иқлим ва коҳиш додани оқибатҳои офатҳои табиӣ дар соҳаи маориф» мавриди баррасӣ қарор гирифт. Дар қисмати музокирот иштирокчиён доир ба масъалаҳои баррасишуда андешаҳои худро пешниҳод намуда, зарурати идомаи ҳамкориҳои бисёрҷониба ва татбиқи пешниҳодҳои гурӯҳҳои кориро таъкид карданд. Дар ҷамъбасти ҷаласа иброз гардид, ки натиҷаҳои баррасии имрӯза ба татбиқи самараноки сиёсати маорифпарваронаи давлат, таҳкими ҳамкориҳои байналмилалӣ ва рушди устувори низоми маорифи кишвар заминаи мусоид фароҳам меоранд. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
62
17.02.2026 -
УСУЛИ МАКТАБ БА МАКТАБ ДАР МУАССИСАИ ТАЪЛИМИИ №34-И НОҲИЯИ ҶАЛОЛИДДИНИ БАЛХӢ Дар доираи корҳои фаҳмондадиҳӣ таҳти унвони “Усули мактаб ба мактаб” бо роҳбарии сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон муҳтарам Зиёдулло Абдулзода дар муассисаи таълимии №34-и ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ вохӯрии судманд баргузор гардид. Дар чорабинӣ муовини соҳаи иҷтимоии раиси ноҳия, мудири маориф, омӯзгорони муассисаҳои таълимӣ, падару модарони толибилмон ва дигар фаъолони ҷомеа иштирок намуданд. Ёдовар мешавем, ки давоми рӯз гурӯҳҳои корӣ фаъолияти муассисаи мазкурро мавриди омӯзиш қарор дода, дар назди падару модарон вобаста ба ҳолати ҷойдошта ҳисобот доданд. Гурӯҳи корӣ ҷиҳати фаъолият ва кам будани дастовардҳои муассисаи таълимӣ изҳори нигаронӣ кард. Зимни суханронӣ Зиёдулло Абдулзода доир ба хизматҳои шоёни Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва аҳаммияти дастуру супоришҳои Пешвои миллат аз Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олии мамлакат дар самти рушди соҳаи маориф андешаронӣ намуд. Ҳамчунин, мазмуну муҳтавои Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми омӯзгор» ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи масъулият барои таълиму тарбияи кӯдак» шарҳ дода шуда, зарурати таҳкими ҳамкории падару модарон бо муассисаҳои таълимӣ таъкид гардид. Дар вохӯрӣ масъалаҳои муҳими таълим, аз ҷумла риояи таъмини либоси ягонаи мактабӣ, таъмин будани хонандагон бо китобҳои дарсӣ ва дигар лавозимоти хониш, назорати давомот ва рӯзномадорӣ, иштироки фаъолонаи толибилмон дар озмуну олимпиадаҳои ҷумҳуриявию байналмилалӣ ва фаъол гардонидани падару модарон баррасӣ шуданд. Таваҷҷуҳи махсус ба эълон гардидани солҳои 2026–2030 ҳамчун “Солҳои фарҳанги китобхонӣ” равона гардида, ҷиҳати беҳтар намудани шароити китобхонаҳои муассисавию ҷамоавӣ ва истифодаи китобҳои электронӣ ибрози назар карда шуд. ЗИРАКИИ СИЁСӢ ВА ХУДШИНОСИИ МИЛЛӢ-ОМИЛИ МУҚОВИМАТ БА ТАҲДИДҲОИ ЗАМОНИ МУОСИР Ҳамзамон, масъалаҳои эмин нигоҳ доштани насли наврас аз ҷинояту ҷинояткорӣ, шомилшавӣ ба гурӯҳҳои ифротӣ ва дигар амалҳои номатлуб мавриди таҳлили ҷиддӣ қарор гирифтанд. Таъкид шуд, ки татбиқи “Усули мактаб ба мактаб” бо дастури вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамаи шаҳру ноҳияҳо аз амалӣ гардида, ба иҷрои амалии дастуру супоришҳои Пешвои миллат равона шудааст. Дар идомаи вохӯрӣ сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон инчунин аз дастуру супоришҳои вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Саидзода Раҳим ёдовар шуда, зарурати баланд бардоштани масъулияти омӯзгорон ва падару модаронро ҷиҳати бе
50
16.02.2026
