19.08.2026
18 августи соли 2026 дар шаҳри Сеули Ҷумҳурии Корея дар доираи Барномаи омӯзишии Корея - Осиёи Марказӣ оид ба сиёсати рушди сармояи инсонӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ форуми байналмилалӣ ва мизи мудаввар баргузор гардид.
Дар кори ҳамоиши мазкур директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии таҳлил, иттилоот ва технологияҳои рақамӣ»-и Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Комрон Муҳаммадраҷабзода иштирок намуда, дар мавзуи «Рушди таҳсилот дар соҳаи зеҳни сунъӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва таҳкими ҳамкорӣ бо Ҷумҳурии Корея» маъруза намуд.
Зимни маъруза сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти омӯзиш ва истифодаи масъулонаи зеҳни сунъӣ, татбиқи Стратегияи рушди зеҳни сунъӣ то соли 2040, инчунин тадбирҳои марбут ба ҷорӣ намудани курси «Асосҳои зеҳни сунъӣ» ва татбиқи озмоишии он дар 100 муассисаи таҳсилоти умумӣ муаррифӣ гардид.
Ҳамзамон, масъалаҳои омода намудани омӯзгорони баландихтисос, таҳияи маводи таълимӣ бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ, таъсиси озмоишгоҳҳои зеҳни сунъӣ, робототехника ва барномасозӣ, рушди инфрасохтори рақамӣ ва таъмини истифодаи бехатари технологияҳои нав мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.
Ҷониби Тоҷикистон пешниҳодҳои худро ҷиҳати таҳкими ҳамкорӣ дар самтҳои омода намудани тренерони миллӣ, таҳияи муштараки барномаҳои таълимӣ, таъсиси озмоишгоҳҳои намунавии зеҳни сунъӣ, ташкили платформаи муштараки захираҳои рақамӣ, баргузории олимпиадаҳо ва ҳакатонҳо, инчунин татбиқи лоиҳаҳои муштараки хонандагону омӯзгорон пешниҳод намуд.
Дар рафти форум намояндагони Ҷумҳурии Корея ва кишварҳои Осиёи Марказӣ масъалаҳои рушди неруи инсонӣ, таҳкими инфрасохтори рақамӣ, такмили барномаҳои таълимӣ ва дурнамои ҳамкориҳои минтақавиро дар самти зеҳни сунъӣ мавриди баррасӣ қарор доданд.
Барномаи омӯзишии Корея - Осиёи Марказӣ то 21 август идома ёфта, дар доираи он боздид аз муассисаҳои пешрафтаи таълимӣ ва илмии Ҷумҳурии Корея, аз ҷумла, озмоишгоҳи Smilegate Future Lab, Мактаби миёнаи технологияҳои иттилоотии Сеул, Донишгоҳи Корея ва Осорхонаи роботҳо ва зеҳни сунъии Сеул дар назар аст.
Маркази матбуоти
Вазорати маориф ва илми
Ҷумҳурии Тоҷикистон
Хабарҳои дигар
-
БОЗДИДИ МУОВИНИ ВАЗИРИ МАОРИФ ВА ИЛМ АЗ РАФТИ КОРҲОИ СОХТМОНӢ ДАР МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМИИ ШАҲРИ ХОРУҒ Муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Бадриддин Музаффарзода дар доираи сафари корӣ ба Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аз рафти корҳои сохтмонӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии №2 ва №6-и шаҳри Хоруғ боздид ба амал овард. Зимни боздид муовини вазири маориф ва илм рафти корҳои сохтмонӣ ва сатҳи иҷрои онҳо дар ин муассисаҳои таълимиро мавриди назорат қарор дода, бо шароити фаъолияти сохтмончиён, сифати корҳои анҷомёфта, риояи талаботи техникаи бехатарӣ ва ҳифзи муҳити зист аз наздик шинос гардид. Аз ҷумла, дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №2-и шаҳри Хоруғ муовини вазир аз рафти сохтмони бинои иловагӣ бо озмоишгоҳҳои замонавӣ боздид намуд. Бинои мазкур дар доираи лоиҳаи «Такмили таҳсилоти миёна дар соҳаҳои илмҳои табиӣ, технологӣ, муҳандисӣ ва математика» (STEM)-и Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон бунёд гардида, аз 3 ошёна, 15 синфхона ва озмоишгоҳҳо, утоқҳои маъмурӣ ва дигар инфрасохтори зарурии санитарию гигиенӣ иборат мебошад. Масоҳати умумии бино 1650 метри мураббаъ буда, он барои фарогирии зиёда аз 400 хонанда дар як баст пешбинӣ шудааст. Ҳамчунин, муовини вазир аз рафти корҳои сохтмонӣ дар Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №6-и шаҳри Хоруғ боздид намуда, ба масъулин ҷиҳати риояи меъёрҳои сохтмонӣ, таъмини сифати корҳо ва анҷоми онҳо дар муҳлатҳои муқарраргардида дастурҳо мушаххас дод. Дар сохтмони иншооти мазкур истифодаи технологияҳои муосир, каммасраф ва фароҳам овардани шароити дастрас барои ҳамаи хонандагон аҳаммияти хос дорад. Аз ҷумла, дар бинои иловагии муассисаи №2 насби панелҳои офтобӣ бо иқтидори тавлиди аз 45 то 60 кВт неруи барқ, низоми нави гармидиҳӣ бо истифода аз насосҳои ҳаво-об ва лифт барои хонандагони имконияташон маҳдуд пешбинӣ шудааст. Ҳамзамон, пандусҳои мутобиқ ба шароити иқлимӣ, иншооти алоҳидаи гигиенӣ барои духтарону писарон ва хонандагони имконияташон маҳдуд, низомҳои муосири бехатарӣ ва огоҳонӣ аз ҳолатҳои фавқулода пешбинӣ гардида, биноҳо бо назардошти талаботи тобоварӣ ба офатҳои табиӣ тарҳрезӣ шудаанд. Зимни боздид таъкид гардид, ки бунёду навсозии чунин иншооти таълимӣ барои беҳтар намудани заминаи моддию техникии муассисаҳо, фароҳам овардани шароити муосири таълим, рушди омӯзиши фанҳои табиӣ, технологӣ, муҳандисӣ ва математикӣ ва баланд бардоштани сифати таҳсил мусоидат менамояд. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
32
18.08.2026 -
ТАРАННУМИ ИСТИҚЛОЛ 17 августи соли 2026 дар Боғи фарҳангӣ-фароғатии ба номи Мир Сайид Алӣ Ҳамадонии шаҳри Кӯлоб бо ташаббуси ансамбли «Гулрез»-и Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ чорабинии фарҳангӣ-фароғатӣ таҳти унвони «Тараннуми Истиқлол» баргузор гардид. Чорабинии мазкур ба истиқболи 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида шуда, ҳадаф аз баргузории он арҷгузорӣ ба арзишҳои миллӣ, таҳкими ҳисси ватандӯстӣ ва ифтихори шаҳрвандӣ, инчунин баланд бардоштани рӯҳияи сокинон дар арафаи ин ҷашни муқаддаси миллӣ буд. Дар ҷараёни чорабинӣ аъзои ансамбли «Гулрез» барномаи рангини фарҳангиро пешкаши сокинон ва меҳмонони шаҳри Кӯлоб намуданд. Сурудҳои ватандӯстона, рақсу таронаҳои миллӣ ва дигар барномаҳои ҳунарӣ фазои идонаи чорабиниро боз ҳам ғанӣ гардониданд.
41
18.08.2026 -
Паёми шодбошӣ ба муносибати Рӯзи касбии кормандони соҳаи тиб Муҳтарам табибону кормандон ва собиқадорони соҳаи тандурустӣ! Ҳамаи шуморо ба муносибати ҷашни касбиатон – Рӯзи кормандони соҳаи тиб самимона табрик мегӯям. Интихоби зодрӯзи донишманди бузургу фарзонаи тоҷик Абуалӣ ибни Сино ҳамчун ҷашни касбии шумо нишонаи возеҳи арҷгузории Ҳукумати Тоҷикистон ба заҳмати содиқонаву софдилонаи кормандони соҳаи тиб, табибон ва ҳамшираҳои шафқат ба хотири ҳифзи саломатӣ ва наҷоти ҳаёти инсон мебошад. Заҳмати шабонарӯзӣ ва садоқати шумо ба Савганди табиб асоси солимӣ ва устувории ҷомеаи Тоҷикистон мебошад. Табиб шахсияти соҳибкасбест, ки тамоми донишу таҷриба ва неруи зеҳнии худро барои ҳифзи саломатии мардум ва таҳкими солимии ҷомеа бахшидааст. Аз ин рӯ, касби табиб пуршарафтарин ва масъулиятноктарин касбҳои ҷаҳон ба шумор меравад. Имсол Рӯзи кормандони тандурустӣ дар айёме таҷлил мегардад, ки мардуми Тоҷикистон бо руҳияи баланди ватандӯстӣ ва шукргузорӣ аз фазои озоду ободи кишвар ба ҷашни 35-солагии истиқлоли давлатӣ омодагӣ мебинанд. Лозим ба ёдоварист, ки дар давраи соҳибистиқлолӣ маблағгузории соҳаи тандурустӣ сол ба сол бештар гардида, то имрӯз дар саросари мамлакат ҳазорҳо муассисаи наву замонавии тиббӣ бунёд карда шудаанд. Муассисаҳои тиббии кишвар ҳоло бо таҷҳизоти замонавӣ таъмин мебошанд, ки барои ҷорӣ намудани усулҳои нави ташхису табобат ва беҳтар гардидани дастрасии аҳолӣ ба хизматрасониҳои тиббӣ мусоидат карда истодааст. Ман дар суханрониҳои худ борҳо таъкид намудаам, ки саломатии аҳолӣ сарвати асосии давлат ва шарти муҳимми пешрафти ҷомеа мебошад. Вобаста ба ин, беҳтар намудани сатҳу сифати зиндагии мардум, ҳифзи саломатии аҳолӣ ва фароҳам овардани шароити арзандаи зиндагӣ барои ҳар як сокини мамлакат ҳадафи аслии сиёсати иҷтимоии давлат ба ҳисоб меравад. Дар баробари рушди инфрасохтор, рақамикунонии соҳа низ босуръат пеш меравад. Ҷорӣ намудани низоми ягонаи иттилооти тандурустӣ, истифодаи сабтҳои электронии тиббӣ ва васеъ намудани хизматрасониҳои рақамӣ аз ҷумлаи иқдомҳое мебошанд, ки дар солҳои наздик сифати хизматрасонии тиббиро боз ҳам беҳтар хоҳанд кард. Ин тадбирҳо ба беҳтар гардидани сифати зиндагии мардум ва зиёд шудани давомнокии умри аҳолӣ мусоидат менамоянд. Муҳтарам табибон! Шумо намояндагони касбе мебошед, ки бо умеду боварӣ, меҳрубониву садоқат ва ҳаёти инсон пайванди мустақим дорад. Ҳар як шахси ранҷуру бемор, ки ба шумо муроҷиат мекунад, пеш аз ҳама, ба донишу таҷриба ва муносибату муоширати неку хайрхоҳонаатон эътимод мебандад. Имрӯз ҷомеа аз кормандони тиб на танҳо дониши баланди касбӣ, балки ахлоқи ҳамида, меҳрубониву масъулиятшиносӣ, одоби муошират ва эҳтиром нисбат ба ҳар як беморро талаб менамояд. Ин арзишҳо дар фаъолияти ҳар як табиб бояд дар мақоми аввал қарор дошта бошанд. Ҳамзамон бо ин, рушди босуръати тибби муосир аз ҳар як мутахассис тақозо менамояд, ки донишу малакаҳои худро пайваста такмил диҳад, технологияҳои навро аз худ намояд, таҷрибаи пешқадами ҷаҳониро омӯзад ва онро дар амал татбиқ созад. Илм ҳамеша дар ҳоли ҳаракату пешрафт аст ва табиби муваффақ бояд омӯзандаи ҳамешагӣ бошад. Муҳтарам кормандони соҳаи тиб ва олимону донишмандон! Бузургдошти номи Абуалӣ ибни Сино – фарзанди фарзонаву чеҳраи барҷастаи миллати тоҷик дар кишвар ва ҷомеаи мо танҳо як эҳтироми рамзӣ нест. Тавре ки дар яке аз вохӯриҳо бо кормандони соҳаи тиб гуфта будам, нуфузи ибни Сино дар таърихи тиб бо нуфузи Арасту дар таърихи фалсафа қобили муқоиса аст. Хизмати ибни Сино дар рушди соҳаҳои гуногуни илм, аз ҷумла илми тиб ниҳоят бузург буда, ному осори ӯ на танҳо ифтихори миллати тоҷик, балки мояи сарфарозии тамоми инсоният гардидааст. Ба шарофати ақлу заковат, донишу истеъдоди фавқулода ва заҳмати шабонарӯзӣ номи ӯ дар саҳифаҳои таърихи башарият ва илми ҷаҳонӣ бо ҳарфҳои заррин сабт шудааст. Аз миёни осори арзишманди ӯ китоби машҳури «Қонуни тиб» яке аз муҳимтарин сарчашмаҳои илми тиб мебошад, ки машҳуртарин асари тиббӣ дар тамоми таърихи инсоният ба шумор рафта, зиёда аз 600 сол ҳамчун дастури бунёдии таълимӣ дар донишгоҳҳои пешрафтаи олам истифода гардидааст. Бузургиву ҷовидонагии ибни Сино дар он аст, ки ӯ саломатии инсонро арзиши олӣ медонист ва пешгирии бемориро аз табобати он муҳимтар мешуморид. Ҳанӯз ҳазор сол пеш ӯ дар бораи аҳаммияти ҳавои тоза, оби босифати нӯшокӣ, ғизои солим, покизагии муҳити зист, фаъолияти ҷисмонӣ, беҳдошти шахсиву ҷамъиятӣ, тарзи ҳаёти солим ва ҳифзи саломатии модару кӯдак андешаҳои муҳимму судманди илмӣ баён кардааст. Ҳоло ин андешаҳо заминаи устувори илми тибби муосир, тандурустии ҷамъиятӣ, беҳдошт ва тибби профилактикиро ташкил медиҳанд. Ба ҳамин хотир, мероси гаронбаҳои илмии Абуалӣ ибни Сино барои мо мояи ифтихори милливу таърихӣ мебошад. Маҳз ҳамин эҳтирому гиромидошт ба мероси беназири ӯст, ки имрӯз номи Абуалӣ ибни Синоро дар муҳимтарин муассисаҳои илмиву таълимии кишвар ва дигар ниҳодҳои давлатӣ ҷовидона гардонидааст. Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино, ки беш аз ҳашт даҳсола барои мамлакати мо ва кишварҳои дигар ҳазорҳо мутахассисони баландихтисоси тиббиро омода намудааст, идомадиҳандаи анъанаҳои мактаби илмии ин нобиғаи оламшумули тоҷик мебошад. Имрӯз бо номи ӯ дар пойтахти кишварамон яке аз калонтарин ноҳияҳо ва яке аз зеботарин хиёбонҳо номгузорӣ шудааст. Инчунин, дар аксари шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон кӯчаҳои марказӣ ва яке аз баландтарин қуллаҳои Помир бо баландии 7134 метр ба номи Абуалӣ ибни Сино сабт шудаанд. Дар Институти фалсафа ва сиёсатшиносии Академияи миллии илмҳо Маркази синошиносӣ таъсис дода шудааст, ки кормандони он ба омӯзишу тарҷумаи осори ибни Сино машғул мебошанд. Дар кишвари мо Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника таъсис дода шудааст, ки дар ду сол як маротиба ба олимону донишмандон барои асарҳои шоиста дар соҳаи илмҳои физикаву математика, химия, геология ва илмҳои техникӣ; биология ва кишоварзӣ; илмҳои тиббиву фарматсевтӣ ва ҷомеашиносиву гуманитарӣ супорида мешавад. Имсол бо Фармони Президенти мамлакат Ҷоизаи байналмилалии Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб таъсис дода шуд. Хотирнишон менамоям, ки ин ҷоиза танҳо як қадрдониву мукофоти илмӣ нест. Он рамзи эҳтироми амиқи мо ба мероси гаронбаҳои яке аз бузургтарин донишмандони миллати тоҷик ва таърихи инсоният мебошад. Ин иқдоми бесобиқа Тоҷикистонро ба маркази муколамаи илми тибби ҷаҳонӣ табдил дода, олимону табибони барҷастаи дунёро барои кашфиёту навовариҳо дар соҳаи тиб қадрдонӣ менамояд. Гуфтаҳои боло нишони эҳтироми амиқи давлат ва мардуми Тоҷикистон ба шахсияте мебошад, ки бо илму хиради худ номи миллати тоҷикро дар таърихи тамаддуни башар ҷовидона гардонидааст. Табибони муҳтарам! Бори дигар такрор мекунам, ки ҳамчун Рӯзи кормандони тандурустӣ интихоб гардидани санаи таваллуди ин нобиғаи илми ҷаҳонӣ дар кишвари мо тасодуфӣ нест. Шумо – ворисони ин олиму табиби бузург – вазифадор ҳастед, ки бо пайравӣ аз мактаби андешаи ӯ илми тибби ватаниро ба қуллаҳои нав бароред ва номи Тоҷикистони азизамонро дар ҷаҳон боз ҳам бештар муаррифӣ намоед. Бигзор, заҳматҳои шабонарӯзии шумо ҳамеша бо эҳтирому самимияти мардум қадрдонӣ гарданд. Бигзор, ҳамеша андешаву неруи тоза ва комёбиҳои илмиву касбӣ ҳамқадами ҳар яки шумо бошанд. Ҳамаи шуморо бори дигар бо ҷашни касбии кормандони соҳаи тиб самимона табрик гуфта, бароятон саломатӣ, хушбахтӣ ва дар иҷрои рисолати пуршарафатон барору муваффақият орзу менамоям. Ҷашни касбӣ муборак бошад, табибони ҳозиқ!
55
18.08.2026
