Таҳти ҳамин унвон дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода дар доираи нақша-чорабиниҳои муассиса дар бораи сазовор истиқбол гирифтани 35 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки намояндаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Муминзода Некрӯз, намояндаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Муҳаммадризо Тоҳирӣ, доктори илмҳои фалсафа Башир Азизӣ, раиси Иттифоқи журналистони Тоҷикистон Зиннатулло Исмоилзода, мудири шуъбаи адабиёти муосири Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии Академияи милли илмҳои Тоҷикистон Нозим Нуров, нависанда Маҷид Салим, профессорону устодон ва донишҷӯёни донишкада ба муносибати 1050-солагии аввалин бонуи суханвари адабиёти форсу тоҷик, шоир Робиаи Балхӣ конференсияи илмӣ-амалӣ бо шукӯҳу шаҳомати хосса баргузор гардид.

Конференсияро ректори донишкада, профессор Назарзода Маҳмуд Мирзо ҳусни оғоз бахшида, ҳозиринро ба муносибати 1050-солагии Робиаи Балхӣ самимона табрику муборакбод гуфта, қайд намуд, ки Робиаи Балхӣ яке аз чеҳраҳои шинохтаи адабиёти тоҷик аст, ки бо зебоӣ, ишқ, хирад, озодандешӣ ва покизагию устувории худ ҳамеша ҳамчун аввалин бонуи шоири тоҷику шуҳраи офоқ монда, улгуи ҳаводоронаш мондааст. Ин бонуи хирад ва дар марому орзу беназир дар адабиёти мо нахустин шоирае ба шумор меравад, ки дар тазкираҳо ва маъхазҳои гуногуни адабӣ аз ӯ бо эҳтиром ёд кардаанд. Робиаи Балхӣ зодаи Балх буда, аз ҳамасрони маъруфи устод Абуабдуллоҳи Рӯдакист. Ин фариштаи дунёи адабиёту шеър дар ҳусну ҷамол, фазлу камол, саршории илҳом ва қудрати шоирӣ на танҳо миёни форсизабонон балки миёни бастагони адабиёти араб низ машҳур буд.

Таъкид гардид, ки имрӯз номи Робиаи Балхӣ ҳамчун ифтихори фарҳангиву маънавии миллати тоҷик ва ҷаҳони форсизабон арҷгузорӣ мешавад. Бо пешниҳод ва дастгирии Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, дар ҷаласаи 43-юми Конфронси генералии ЮНЕСКО, ки яке аз муҳимтарин нишастҳои фарҳангии ҷаҳонӣ мебошад, дар қатори 65 солгарду ҷашнвораҳо, 1050-солагии Робиаи Балхӣ барои таҷлил дар солҳои 2026-2027 ба Феҳристи солгардҳои ЮНЕСКО ворид карда шуд. Ин иқдоми арзанда на танҳо нишонаи эҳтиром ба як чеҳраи шинохтаи адабиёти тоҷику форсист, балки далели равшани арҷгузорӣ ба фарҳанги куҳанбунёд ва нақши зан дар рушди маънавиёти инсонӣ мебошад.

Намояндаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Муминзода Некрӯз зимни суханронии худ аз иқдомҳои фарҳангпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ёдовар шуда, таҷлил намудани 1050-солагии Робиаи Балхиро давоми он иқдомҳо арзёбӣ намуд. Мавсуф дар бораи осор, рӯзгор ва саҳми Робиаи Балхӣ дар устувор намудани ҷойгоҳи занон дар адабиёти мо андешаҳояшро баён намуда, аз ҷумла тазаккур дод, ки ар ашъори Робиа мавзуи ишқ бо самимият ва беҷило тасвир ёфтааст. 

Доктори илмҳои фалсафа Башир Азизӣ дар навбати худ дар бораи корномаҳои бемисли Робиаи Балхӣ дар ҷодаи шеъру шоирӣ андешарони карда, ишқи Робиаи Балхиро заминию самимӣ ва ҷасорати ӯро беназир номид. Ӯ мисли бисёре аз шоирон ишқро бо рамзҳои мазҳабӣ ва зоҳирпарастӣ намеомезад, балки онро ҳамчун эҳсоси поки инсонӣ нишон медиҳад. Башир Азизӣ баргузории чунин маҳфилҳои илмиро аз баракати сиёсати маърифатпарваронаи Пешвои тоҷикон дониста, таъкид намуд, ки ба қадри заҳматҳои ин марди наҷиб бояд бирасем.

Раиси Иттифоқи журналистони Тоҷикистон Зиннатулло Исмоилзода зимни суханронии худ махсус таъкид кард, ки бо шарофати Истиқлоли давлатӣ, ваҳдату ягонагӣ ва сулҳу суботи кишвари азизамон аз ҷониби Асосгузори сулњу вањдати миллї-Пешвои миллат, Президенти Љумњурии Тољикистон муњтарам Эмомалї Рањмон ҳамчун далели боз ҳам устувор гардидани пояҳои давлатдории навини миллӣ ҳамасола чорабиниҳои илмию фарҳангии зиёде баргузор мегардад, ки таҷлили солгарди ҳамаи намояндагони фарҳангу адабиёти мо далели равшан аст.

Омӯзгори кафедраи филологияи тоҷик ва забонҳои хориҷии донишкада, номзади илмҳои филологӣ Наимова Фарзона дар мавзуи “Робиаи Балхӣ – рамзи ишқ, озодагӣ ва ҷасорати зан” суханронӣ карда, осор, рӯзгор ва ҷасорати беназири Робиаи Балхиро ба риштаи таҳқиқ кашид. Наимова Фарзона дар фароварди маърузааш зикр намуд, ки ҳаёти Робияи Балхӣ гарчанде кӯтоҳ буд, аммо мисли чароғе дар торикӣ нур пошид. Ӯ дар дили хонандагон ва дӯстдорони адабиёт ҷойгоҳи хос дорад. Вай исбот кард, ки калом метавонад аз ҳама деворҳо гузашта, номи инсонро ба абадият бибарад.

Дар фарҷоми конференсия миёни иштирокдорон мубодилаи афкор сурат гирифта, вобаста ба мавзӯъҳои баррасишуда фикру мулоҳизаҳо пешниҳод гардиданд.