11.10.2024
Дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон, Муовини якуми Роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар шахсони расмӣ гусел намуданд.
Дар ин сафар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро вазири корҳои хориҷӣ, ёрдамчиёни Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои робитаҳои хориҷӣ ва оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва дигар шахсони расмӣ ҳамроҳӣ мекунанд.
Хабарҳои дигар
-
Ифтитоҳи фосилавии 10 иншооти таъиноти гуногун дар ноҳияи Айнӣ 7 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Айнӣ ба таври фосилавӣ 10 иншоотро мавриди истифода қарор доданд. Иншооти нав марбут ба соҳаҳои маориф, тандурустӣ, фарҳанг, варзиш ва муқаддасоти Ватан буда, аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ ва соҳибкорони ҳимматбаланд сохта шудаанд. Нахуст, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таври фосилавӣ бинои муассисаи таълимиро дар деҳаи Фатмеви деҳоти Рарз мавриди истифода қарор доданд. Иттилоъ дода шуд, ки бо бунёди муассисаи таълимӣ барои 320 хонанда дар як баст шароити мусоиди таҳсил фароҳам гардида, сатҳу сифати таълиму тарбия боз ҳам беҳтар гардид. Бинои нави муассиса дорои синфхонаҳои таълимӣ ва дигар ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад. Иншооти дуюм, бинои хуштарҳу замонавии Муассисаи томактабии рақами 12 дар деҳаи Такфони деҳоти Анзоб мебошад. Зимни муаррифии иншооти тозабунёд гуфта шуд ки муассисаи мазкур аз 7 синфхона, 2 ҳуҷраи корӣ, ошхона ва дигар иншооти ёрирасон иборат мебошад. Ҳамакнун бо мавриди баҳрабардорӣ қарор додани кӯдакистон 120 хурдсоли деҳаи Такфон ба таълиму тарбия ҷалб гардида, 8 мутахассис бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Иншооти навбатӣ муассисаи таҳсилоти томактабии Фурӯғи фардо барои 120 кӯдак мебошад. Дар муассисаи нави томактабӣ 8 ҳуҷраи таълиму тарбия ва дигар шароити зарурӣ ҷойгир шудаанд. Иттилоъ дода шуд, ки муассисаи томактабӣ бо саҳми Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ, соҳибкорон ва сокинони маҳаллӣ бунёд гардида, корҳои сохтмонӣ тариқи ҳашар амалӣ шудааст. Ҳамчунин, Муассисаи таҳсилоти томактабии Гулшан барои 80 кӯдак мавриди истифода қарор дода шуд. Бинои муассиса аз 7 ҳуҷраи асосӣ, ошхона, ҳуҷраи ҳамшираи тиббӣ, 2 ҳуҷраи санитарию беҳдоштӣ ва ҳуҷраҳои корию ёрирасон иборат мебошанд. Муассисаи томактабӣ аз тарафи соҳибкори ватанӣ Меҳрон Давронзода бунёд шудааст. Иншооти дигари ба таври фосилавӣ ифтитоҳшуда Беморхонаи минтақавӣ мебошад, ки дорои 18 ҳуҷраи корию муолиҷавӣ ва 20 кати табобатӣ аст. Бо бунёди он оянда сокинони деҳаи Такфон ба дигар ҷо ба табобат намераванд. Дар иншооти нави тандурустӣ 20 мутахассиси соҳибмаълумот ва ҷавони ноҳия соҳиби ҷойи кор гардиданд. Дар ҳамин ҷо Муасисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 37 - и ба номи Қаландар Солеҳови шаҳраки Зарафшони ноҳияи Айнӣ низ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Бинои нави таълимӣ аз 8 синфхонаи таълимӣ, аз ҷумла 2 синфхонаи фаннӣ ва 3 ҳуҷраи корӣ иборат мебошад. Иншооти дигар бинои иловагии Муассисаи таҳсилоти томактабии рақами 4-и шаҳраки Зарафшон мебошад. Бо бунёди бинои нави иловагӣ дар маҷмуъ 120 хурдсол дар 8 гуруҳ барои таҳсил дар мактаб омода карда мешаванд. Бо мавриди истифода қарор додани кӯдакистон 20 мураббия ва 5 корманди техникӣ бо кори доимӣ таъмин шуданд. Дар рафти сохтмони иншооти мазкур 50 сокини маҳаллӣ ба кор ҷалб шуд. Аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон инчунин ба таври фосилавӣ дар шаҳраки Зарафшон толори варзишӣ, майдони Парчами давлатӣ ва Боғи фарҳангию фароғатии ба номи Шоҳ Исмоили Сомонӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Иншооти мазкур бо мақсади таҳкими эҳсоси ватандӯстӣ, арҷгузорӣ ба муқаддасоти миллӣ ва баҳри истиқболи сазовор аз ҷашни умумимиллӣ – 35-солагии Истиқлоли давлатӣ бунёд гардидааст. Дар баробари мавриди истифода қарор гирифтани 2 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ барои 700 хонанда насли наврас дар иншооти ба тозагӣ биноёфта дониши хешро сайқал медиҳанд. Дар муассисаҳои томактабии нави дар шаҳраки Зарафшон деҳаҳои Такфон, Лоҳути ва Урметан 700 хурдсол ба таълиму тарбия фаро гирифта мешаванд.
31
07.07.2026 -
СУЛҲ БАРОИ НАСЛҲОИ ОЯНДА: ТАШАББУСИ ТОҶИКИСТОН БА ХОТИРИ ФАРДОИ БАШАРИЯТ Дар ҷаҳони мураккаби имрӯз, ки инсоният бо ҷангу низоъҳо, таҳдидҳои амниятӣ, ифротгароӣ ва дигар хатарҳои умумиҷаҳонӣ рӯ ба рӯ мебошад, таҳкими сулҳ ба яке аз муҳимтарин вазифаҳои ҷомеаи ҷаҳонӣ табдил ёфтааст. Сулҳ танҳо набудани ҷанг нест, балки заминаи асосии рушди устувор, таълиму тарбия, пешрафти илм, иқтисод ва зиндагии шоистаи ҳар як инсон мебошад. Маҳз бо чунин диди ояндабинона, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ташаббуси эълон намудани солҳои 2027-2036 ҳамчун “Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда”-ро пешниҳод намуданд. Ин иқдоми муҳимми байналмилалӣ идомаи мантиқии сиёсати сулҳҷӯёна ва башардӯстонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, бори дигар нишон медиҳад, ки Тоҷикистон дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ мавқеи фаъол ва созанда дорад. Тоҷикистон таҷрибаи нодири сулҳу ваҳдати миллиро аз сар гузаронидааст. Таҷрибаи барқарорсозии сулҳу ваҳдати миллӣ барои ҷомеаи ҷаҳонӣ собит намуд, ки бо иродаи сиёсӣ, гуфтугӯ, таҳаммулпазирӣ ва ваҳдати миллӣ метавон ҳатто душвортарин мушкилотро ҳал кард. Имрӯз маҳз ҳамин таҷрибаи нодир ба Тоҷикистон имкон медиҳад, ки аз минбарҳои байналмилалӣ ба хотири таҳкими сулҳи ҷаҳонӣ ташаббусҳои муҳим пешниҳод намояд. Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда даъватест ба ҳамаи давлатҳо, созмонҳои байналмилалӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ, то дар тарбияи насли оянда ба арзишҳои сулҳ, таҳаммулпазирӣ, эҳтироми ҳуқуқи инсон, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамзистии осоишта таваҷҷуҳи бештар зоҳир намоянд. Зеро ояндаи башарият аз он вобаста аст, ки имрӯз мо чӣ гуна инсонро тарбия мекунем. Дар ин раванд нақши соҳаи маориф беназир аст. Муассиса ҷойест, ки дар он дар баробари дониш, ҷаҳонбинӣ, ахлоқ ва фарҳанги шаҳрвандӣ низ ташаккул меёбад. Омӯзгор шахсест, ки метавонад дар қалби хонанда эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, масъулиятшиносӣ, фарҳанги муколама ва муҳаббат ба Ватанро ҷой диҳад. Аз ҳамин хотир, таҳкими сулҳи пойдор пеш аз ҳама аз синфхона оғоз меёбад. Дар шароити рушди босуръати технологияҳои рақамӣ вазифаи низоми маориф боз ҳам муҳимтар мегардад. Имрӯз ҷавонон қисми зиёди иттилоотро аз фазои рақамӣ дарёфт мекунанд. Аз ин рӯ, рушди саводи рақамӣ, ташаккули тафаккури интиқодӣ, истифодаи оқилонаи технологияҳо ва муқовимат ба иттилооти бардурӯғ аз омилҳои муҳимми ҳифзи суботи ҷомеа мебошанд. Ҷомеаи рақамӣ танҳо дар сурате метавонад пешрафта бошад, ки бар пояи сулҳ, эътимод ва масъулият бунёд гардад. Имрӯз инсоният беш аз ҳар вақти дигар ба дониш, ҳамкорӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ ниёз дорад. Технология метавонад масофаҳоро кӯтоҳ намояд, аммо танҳо фарҳанги сулҳ метавонад дилҳоро ба ҳам наздик созад. Илм метавонад имкониятҳои нав офарад, вале танҳо сулҳ шароити истифодаи самараноки онҳоро таъмин мекунад. Ташаббуси Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои имрӯз ва барои даҳсолаҳои оянда аҳаммияти стратегӣ дорад. Он ҷомеаи ҷаҳониро ба масъулияти муштарак дар назди наслҳои оянда даъват намуда, бори дигар нақши Тоҷикистонро ҳамчун кишвари ташаббускор, сулҳпарвар ва ҷонибдори ҳалли масъалаҳои глобалӣ тақвият мебахшад. Хулоса, эълон гардидани солҳои 2027-2036 ҳамчун Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда ба хотири насли оянда далели равшани нуфузу эътибори рӯзафзуни Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад. Ин иқдоми таърихӣ муваффақияти дипломатияи Тоҷикистон, саҳми арзандаи миллати тоҷик дар роҳи таҳкими сулҳ, суботи пойдор ва бунёди ояндаи осоишта барои башарият аст. Сулҳ арзишест, ки онро наметавон танҳо бо санадҳо ҳифз кард. Он дар оила тарбия меёбад, дар муассиса ташаккул пайдо мекунад, дар ҷомеа устувор мегардад ва бо ҳамдигарфаҳмӣ, маърифат ва масъулияти ҳар як инсон пойдор мемонад. Аз ин рӯ, рисолати ҳар яки мо аз он иборат аст, ки сулҳро ҳамчун арзиши волои инсонӣ ба наслҳои оянда ба мерос гузорем. Ҷамшед САФАРЗОДА, муовини директори Маркази ҷумҳуриявии таҳлил, иттилоот ва технологияҳои рақамии назди ВМИҶТ
62
05.07.2026 -
НАҚШИ ТОҶИКИСТОН ДАР ТАҲКИМИ АМНИЯТИ ҶАҲОНӢ Сулҳ яке аз муқаддастарин ва волотарин арзишҳои тамаддуни башарӣ ба шумор меравад. Аз замонҳои қадим то имрӯз тамоми пешрафти инсоният маҳз дар фазои сулҳу оромӣ ба вуҷуд омадааст. Ҳар куҷо сулҳ ҳукмфармо бошад, илму фарҳанг, иқтисод рушд мекунад ва инсон метавонад арзишҳои маънавии худро такмил диҳад. Дар илми сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи байналмилалӣ сулҳ ҳамчун низоми муносибатҳои одилона, эҳтироми ҳуқуқи инсон, волоияти қонун, ҳамкории созанда ва ҳамдигарфаҳмии халқҳо маънидод мегардад. Хиради мардуми тоҷик низ аз қадимулайём бар ҳамин арзиш устувор гардидааст. Дар фарҳанги сиёсӣ, адабӣ ва ахлоқии тоҷикон сулҳ ҳамчун рамзи адолат, инсондӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва саодати ҷомеа тавсиф ёфтааст. Мутафаккирон ва адибони тоҷику форс сулҳро пояи бақои давлат ва хушбахтии инсон донистаанд. Одамушшуаро Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дӯстиро асоси зиндагии инсон ва шарти хушбахтии ҷомеа меҳисобад: Ҳеҷ шодӣ нест андар ин ҷаҳон, Бартар аз дидори рӯи дӯстон. Ифодаи «ҳеҷ шодӣ нест» таъкид бар он аст, ки ҳеҷ сарват, мансаб ё қудрате наметавонад ҷойгузини оромӣ ва муносибатҳои неки инсонӣ гардад. Калимаи «ҷаҳон» тамоми ҳаёти инсон ва арзишҳои моддию маънавиро фаро мегирад. Аз ин рӯ, устод Рӯдакӣ дӯстиро пояи сулҳ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамзистии осоишта медонад. Шоир ба хулоса мерасад, ки инсон дар муҳити сулҳ, дӯстӣ ва амният метавонад хушбахтии ҳақиқиро эҳсос намояд. Ҳаким Фирдавсӣ дар «Шоҳнома» адолатро асоси сулҳ ва бақои давлат мешуморад: Зи неруи дод аст кишвар ба пой, Зи бедодӣ ояд ба кишвар газой. Дар ин байт калимаи «дод» маҷмуи инсоф, қонун, ҳуқуқ ва масъулияти ҳокимиятро нисбат ба мардум ифода мекунад. Ибораи «кишвар ба пой» рамзи устувории давлат, суботи сиёсӣ ва амнияти миллӣ мебошад. Дар муқобил, «бедодӣ» рамзи зулм, худкомагӣ ва поймолшавии ҳуқуқ аст, ки оқибати он «газой», яъне, таназзул ва вайронии давлат мебошад. Саъдии Шерозӣ ваҳдати инсониятро асоси сулҳи ҷаҳонӣ медонад: Банӣ одам аъзои якдигаранд, Ки дар офариниш зи як гавҳаранд. Ҷалолиддини Балхӣ муҳаббатро сарчашмаи сулҳ ва воситаи дигаргунсозии ҷомеа мешуморад: Аз муҳаббат талхҳо ширин шавад, Аз муҳаббат мисҳо заррин шавад. Муҳаббат рамзи инсондӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ мебошад. Ибораи «талхҳо ширин шавад» ба он ишора мекунад, ки муҳаббат метавонад душманиро ба дӯстӣ ва ихтилофро ба оштӣ табдил диҳад. Таҳлили осори мутафаккирон нишон медиҳад, ки фарҳанги тоҷикон аз ибтидо бар арзишҳои сулҳ, адолат, дӯстӣ, инсондӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ асос ёфтааст. Маҳз ҳамин ҷаҳонбинии сулҳпарварона дар тӯли ҳазорсолаҳо ба қисми ҷудонашавандаи фарҳанги давлатдории тоҷикон табдил ёфтааст. Дар замони соҳибистиқлолӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон сиёсати хориҷии худро бар пояи сулҳ, ҳамкорӣ, эҳтироми ҳуқуқи байналмилалӣ ва дипломатияи бисёрҷониба ташаккул дод. Ин сиёсат идомаи мантиқии арзишҳои давлатдории таърихии тоҷикон буда, ҳадафи асосии он таҳкими субот, ҳамдигарфаҳмӣ ва рушди устувори ҷомеаи ҷаҳонӣ мебошад. Пас аз барқарор гардидани Ваҳдати миллӣ дар соли 1997 таҷрибаи сулҳи тоҷикон ҳамчун яке аз намунаҳои муваффақи ҳалли низоъҳо мавриди омӯзиши ҷомеаи байналмилалӣ қарор гирифт. Дар асоси ҳамин таҷриба Тоҷикистон тадриҷан ба яке аз давлатҳои ташаббускори масъалаҳои глобалӣ дар сатҳи Созмони Милали Муттаҳид табдил ёфт. Дар солҳои охир бо ибтикори Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон як қатор ташаббусҳои байналмилалӣ оид ба масъалаҳои об, ҳифзи пиряхҳо, тағйирёбии иқлим ва рушди устувор аз ҷониби Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қабул гардиданд. Дар ҳамин замина, қабули Қатъномаи СММ таҳти унвони «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» идомаи мантиқии сиёсати сулҳпарваронаи Пешвои миллат мебошад. Ташаббуси мазкур ба густариши фарҳанги сулҳ, таҳаммулпазирӣ, муколамаи байни тамаддунҳо, иштироки ҷавонон дар таҳкими сулҳ ва пешгирии низоъҳо равона гардидааст. Бо пешниҳоди ин ташаббус Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеи худро ҳамчун ҷонибдори дипломатияи сулҳ, ҳамкории созанда ва масъулияти муштарак дар ҳифзи амнияти байналмилалӣ боз ҳам таҳким бахшид. Аҳаммияти ин ташаббус ба ташаккули фарҳанги сулҳ, таҳкими муколамаи байни давлатҳо ва тамаддунҳо, баланд бардоштани нақши ҷавонон дар пешгирии низоъҳо, рушди дипломатияи пешгирикунанда ва таҳкими масъулияти муштараки ҷомеаи ҷаҳонӣ барои таъмини амният ва рушди устувор нигаронида шудааст. Дар шароите, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ бо таҳдидҳои нави сиёсӣ, геополитикӣ, иқтисодӣ ва экологӣ рӯ ба рӯ мебошад, чунин ташаббусҳо метавонанд ба таҳкими эътимоди байналмилалӣ ва густариши ҳамкории созанда такони ҷиддӣ бахшанд. Ҳамин тариқ, «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» таҷассумгари идомаи анъанаҳои сулҳпарварии халқи тоҷик буда, саҳми Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар таҳкими сулҳу амнияти байналмилалӣ ва татбиқи ҳадафҳои Оинномаи Созмони Милали Муттаҳид боз ҳам тақвият мебахшад. Аз ин рӯ, татбиқи самараноки ҳадафҳои ин даҳсола метавонад ба таҳкими фарҳанги сулҳ, рушди ҳамкории байналмилалӣ ва фароҳам овардани ояндаи амну осоишта барои наслҳои имрӯзу фардо мусоидат намояд. Баҳром ИСМОИЛЗОДА, сардори Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе
55
05.07.2026
