08.07.2026
Дар замони муосир, ки даҳҳо давлатҳо гирифтори ҷангу нооромӣ ва миллионҳо одамҳо аз ин мусибат пароканда, ранҷкашида ва ноумед ҳастанд, иқдоми навбатии Тоҷикистон таҳти унвони «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» ба дили миллиардҳо сокини сайёра умед ба фардои зиндагии орому осуда ва ҳамзистии осоиштаро зинда кард.
25 июни соли 2026 ташаббуси нави Тоҷикистон таҳти унвони «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» бо қатъномаи Маҷмаи Созмони Милали Муттаҳид қабул гардид. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми шодбошӣ ба муносибати қабули қатъномаи Созмони Милали Муттаҳид таҳти унвони «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» ва Рӯзи ваҳдати миллӣ ин рӯйдодро барои мардуми сулҳпарвари ҷаҳон рӯзи таърихӣ ва хотирмон унвон карданд. Тавре дар Паёми мазкур омадааст: «Мо вазифадорем аз худ ҷаҳоне ба мерос гузорем, ки дар он наслҳои ояндаи инсоният дар фазои сулҳу оромӣ имкони ҳамзистӣ, рушд ва ҳамкориро дошта бошанд».
Албатта, пазируфта шудани иқдоми ҷониби Тоҷикистон дар мавриди сулҳ бесабаб нест, зеро Тоҷикистон зери роҳбарии Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҷрибаи хуби сулҳофариро доро буда, ин раванд дар ҷаҳон бо номи «Формулаи сулҳи Эмомалӣ Раҳмон» машҳур аст. Кишварҳои сулҳпарвари аъзои Созмони Милали Муттаҳид ҳам хуб дарк карданд, ки маҳз қабули қатъномаи «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» метавонад диққати ҷомеаи ҷаҳониро барои таҳкими сулҳу субот ва оромӣ дар тамоми сайёра ҷалб намуда, ҳамзистии осудаи насли ояндаро таъмин намояд. Дар матни қатънома аз ниҳодҳои Созмони Милали Муттаҳид дархост шудааст, ки барои татбиқи ҳадафҳои Даҳсола мусоидати фаъол намоянд.
Сулҳ асоси зиндагии ором, эҳтироми ҳамдигар, муколамаи созанда, ваҳдат ва ҳамбастагӣ, адолат, баробарӣ, таҳаммулпазирӣ, рушди илм, дониш ва фарҳанг ва муҳимтар аз ҳама арзиши бебаҳост. Ин нуктаҳо садҳо маротиба дар минбарҳои баланди минтақавию байналмилалӣ ва ҷаҳонӣ аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон садо додааст. Аз ин хотир Тоҷикистони маҳбуби моро дар арсаи ҷаҳон дар симои Пешвои муаззами миллат ҳамчун кишвари сулҳпарвару сулҳхоҳ мешиносанду эътироф мекунанд.
Ҳамин аст, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша ба чорабиниҳои сатҳи баланд оид ба сулҳу амният даъват мешаванд ва суханронии пурмуҳтаво мекунанд. Аз ҷумла, 12 декабри соли 2025 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Ашхободи Туркманистон дар Форуми байналмилалии сулҳ ва эътимод иштирок ва суханронӣ намуданд. Дар ҳамин Форум Пешвои миллат чунин қайд карданд: «Тоҷикистон аз ҳамаи ташаббусҳо доир ба таҳкими сулҳу амонӣ дар ҷаҳон пайваста пуштибонӣ менамояд».
Маҳз ҳамин нуктаҳо аст, ки 19 майи соли 2026 Донишгоҳи сулҳи Созмони Милали Муттаҳид Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро бо Ҷоиза – эътирофномаи Донишгоҳи сулҳи СММ қадрдонӣ намуд.
Қабл аз ин (21 декабри соли 2025, шаҳри Санкт-Петербург) барои саҳми бузург дар таҳкими сулҳу амният дар минтақаи Осиёи Марказӣ ба Пешвои маҳбуби миллат Ҷоизаи байналмилалии сулҳи ба номи Лев Толстой супорида шуд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон такрор ба такрор эълон доштааст, ки тарафдори ҳалли ҳама ихтилофоту низоъҳо тавассути музокирот ва муколамаи дипломатӣ мебошад. Ин мавқеъгирии сулҳомез кишвари моро дар пешоҳанги ҳалли буҳронҳои сиёсӣ қарор дод ва пазируфта шудани иқдоми навбатии Тоҷикистон - «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ гувоҳи возеҳи баланд гардидани обрӯ ва мавқеи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад.
Амалӣ гардидани ҳадафҳои Даҳсола ба густариши сулҳ, муколама ва оштӣ дар ҷаҳон, инчунин ҳамкорӣ байни наслҳо мусоидат хоҳад кард. Инчунин, интизор меравад, ки дар давоми даҳ соли оянда фарҳанги сулҳ дар сайёра тақвият ёфта, ба ин васила низоъҳо пешгирӣ карда шаванд. Дар натиҷа ҳамкориҳои байналмилалӣ густариш меёбад, ояндаи беҳтар ва бехатар барои наслҳо таъмин мегардад.
Дар ин ҷода Ҷумҳурии Тоҷикистон бо таҷрибаи барқарор кардани сулҳ ва ваҳдати миллӣ дар кишвар имкон дорад, ки дар пешбурди муколама ва ҳамкориҳои байналмилалӣ саҳми фаъол дошта бошад.
Хуршед САЛОМЗОДА,
муовини директори Маркази ҷумҳуриявии дарёфт ва рушди истеъдодҳо
Хабарҳои дигар
-
БАРГУЗОРИИ МИЗИ МУДАВВАР ОИД БА ТАҶДИДИ СОХТОРИ НИЗОМИ РУШДИ МУТТАСИЛИ КАСБИИ ОМӮЗГОРОН 7 июли соли 2026 дар Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маориф мизи мудаввар таҳти унвони «Фаъолияти Донишкада барои таҷдиди сохтори амалкунанда дар низоми рушди муттасили касбии омӯзгорон (РМКО) ва муҳокимаи пешниҳодҳо оид ба такмили сохтор ва тақвияти иқтидори институтсионалӣ» баргузор гардид. Дар кори мизи мудаввар муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Равшан Каримзода, намояндагони сохторҳои тобеи Вазорати маориф ва илм, шарикони рушд, коршиносони миллӣ ва байналмилалӣ иштирок намуданд. Чорабиниро ректори Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маориф Наврӯз Мирзозода ифтитоҳ намуда, таъкид кард, ки таҷдиди сохтори низоми рушди муттасили касбии омӯзгорон ва такмили механизми баланд бардоштани маҳорати касбии омӯзгорон яке аз самтҳои муҳими ислоҳоти соҳаи маориф ба ҳисоб меравад. Муовини вазири маориф ва илм зимни суханронӣ иброз дошт, ки дар шароити ислоҳоти соҳаи маориф бознигарии сохтори амалкунандаи низоми рушди муттасили касбии омӯзгорон, ташкили модели ҳамоҳангшудаи рушди касбӣ бо вазифаҳои мушаххас, низоми ягонаи татбиқ ва механизми устувори дастгирии методӣ то соли 2030 аз масъалаҳои муҳими соҳа маҳсуб меёбанд. Дар идома директори Маркази ҷумҳуриявии таълимӣ-методии назди Вазорати маориф ва илм Ш. Каримзода оид ба аҳаммияти таҷдиди сохтори амалкунанда дар низоми рушди муттасили касбии омӯзгорон суханронӣ намуда, зикр кард, ки такмили сохтор ҳамчун воситаи муҳими идоракунӣ барои ҳамоҳангсозии фаъолияти сохторҳои марбута, пешгирии такроршавии вазифаҳо, тақвияти ҳамкории байнисохторӣ ва баланд бардоштани самаранокии қабули қарорҳо мусоидат хоҳад кард. Ҳамзамон, намояндагони шарикони рушд ва мушовирони миллӣ ва байналмилалӣ натиҷаҳои корҳои анҷомдодашуда, пешниҳодҳо оид ба такмили сохтор ва тақвияти иқтидори институтсионалии низоми рушди муттасили касбии омӯзгоронро муаррифӣ намуда, тавсияҳои худро ҷиҳати такмили минбаъдаи ин раванд иброз доштанд. Дар фарҷоми ҳамоиш ректори донишкада натиҷаҳои муҳокимаҳоро ҷамъбаст намуда, таъкид кард, ки таҷдиди сохтори низоми рушди муттасили касбии омӯзгорон танҳо тағйироти сохторӣ набуда, балки қадами муҳим дар роҳи баланд бардоштани сифати рушди касбии омӯзгорон, такмили низоми арзёбӣ ва мониторинги натиҷаҳои омӯзиш, таҳкими масъулият, шаффофият, ҳамоҳангӣ ва натиҷамандии фаъолияти муассисаҳои соҳавӣ мебошад. Дар анҷоми чорабинӣ натиҷаҳои корҳои анҷомдодашуда ҷамъбаст гардида, қадамҳои минбаъдаи татбиқи ислоҳот дар низоми рушди муттасили касбии омӯзгорон муайян карда шуданд.
27
07.07.2026 -
Ифтитоҳи фосилавии 10 иншооти таъиноти гуногун дар ноҳияи Айнӣ 7 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Айнӣ ба таври фосилавӣ 10 иншоотро мавриди истифода қарор доданд. Иншооти нав марбут ба соҳаҳои маориф, тандурустӣ, фарҳанг, варзиш ва муқаддасоти Ватан буда, аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ ва соҳибкорони ҳимматбаланд сохта шудаанд. Нахуст, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таври фосилавӣ бинои муассисаи таълимиро дар деҳаи Фатмеви деҳоти Рарз мавриди истифода қарор доданд. Иттилоъ дода шуд, ки бо бунёди муассисаи таълимӣ барои 320 хонанда дар як баст шароити мусоиди таҳсил фароҳам гардида, сатҳу сифати таълиму тарбия боз ҳам беҳтар гардид. Бинои нави муассиса дорои синфхонаҳои таълимӣ ва дигар ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад. Иншооти дуюм, бинои хуштарҳу замонавии Муассисаи томактабии рақами 12 дар деҳаи Такфони деҳоти Анзоб мебошад. Зимни муаррифии иншооти тозабунёд гуфта шуд ки муассисаи мазкур аз 7 синфхона, 2 ҳуҷраи корӣ, ошхона ва дигар иншооти ёрирасон иборат мебошад. Ҳамакнун бо мавриди баҳрабардорӣ қарор додани кӯдакистон 120 хурдсоли деҳаи Такфон ба таълиму тарбия ҷалб гардида, 8 мутахассис бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Иншооти навбатӣ муассисаи таҳсилоти томактабии Фурӯғи фардо барои 120 кӯдак мебошад. Дар муассисаи нави томактабӣ 8 ҳуҷраи таълиму тарбия ва дигар шароити зарурӣ ҷойгир шудаанд. Иттилоъ дода шуд, ки муассисаи томактабӣ бо саҳми Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ, соҳибкорон ва сокинони маҳаллӣ бунёд гардида, корҳои сохтмонӣ тариқи ҳашар амалӣ шудааст. Ҳамчунин, Муассисаи таҳсилоти томактабии Гулшан барои 80 кӯдак мавриди истифода қарор дода шуд. Бинои муассиса аз 7 ҳуҷраи асосӣ, ошхона, ҳуҷраи ҳамшираи тиббӣ, 2 ҳуҷраи санитарию беҳдоштӣ ва ҳуҷраҳои корию ёрирасон иборат мебошанд. Муассисаи томактабӣ аз тарафи соҳибкори ватанӣ Меҳрон Давронзода бунёд шудааст. Иншооти дигари ба таври фосилавӣ ифтитоҳшуда Беморхонаи минтақавӣ мебошад, ки дорои 18 ҳуҷраи корию муолиҷавӣ ва 20 кати табобатӣ аст. Бо бунёди он оянда сокинони деҳаи Такфон ба дигар ҷо ба табобат намераванд. Дар иншооти нави тандурустӣ 20 мутахассиси соҳибмаълумот ва ҷавони ноҳия соҳиби ҷойи кор гардиданд. Дар ҳамин ҷо Муасисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 37 - и ба номи Қаландар Солеҳови шаҳраки Зарафшони ноҳияи Айнӣ низ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Бинои нави таълимӣ аз 8 синфхонаи таълимӣ, аз ҷумла 2 синфхонаи фаннӣ ва 3 ҳуҷраи корӣ иборат мебошад. Иншооти дигар бинои иловагии Муассисаи таҳсилоти томактабии рақами 4-и шаҳраки Зарафшон мебошад. Бо бунёди бинои нави иловагӣ дар маҷмуъ 120 хурдсол дар 8 гуруҳ барои таҳсил дар мактаб омода карда мешаванд. Бо мавриди истифода қарор додани кӯдакистон 20 мураббия ва 5 корманди техникӣ бо кори доимӣ таъмин шуданд. Дар рафти сохтмони иншооти мазкур 50 сокини маҳаллӣ ба кор ҷалб шуд. Аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон инчунин ба таври фосилавӣ дар шаҳраки Зарафшон толори варзишӣ, майдони Парчами давлатӣ ва Боғи фарҳангию фароғатии ба номи Шоҳ Исмоили Сомонӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Иншооти мазкур бо мақсади таҳкими эҳсоси ватандӯстӣ, арҷгузорӣ ба муқаддасоти миллӣ ва баҳри истиқболи сазовор аз ҷашни умумимиллӣ – 35-солагии Истиқлоли давлатӣ бунёд гардидааст. Дар баробари мавриди истифода қарор гирифтани 2 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ барои 700 хонанда насли наврас дар иншооти ба тозагӣ биноёфта дониши хешро сайқал медиҳанд. Дар муассисаҳои томактабии нави дар шаҳраки Зарафшон деҳаҳои Такфон, Лоҳути ва Урметан 700 хурдсол ба таълиму тарбия фаро гирифта мешаванд.
34
07.07.2026 -
ҲАМКОРИИ ВАЗОРАТИ МАОРИФ ВА ИЛМ БО ШИРКАТИ ZYPL.AI ДАР САМТИ РУШДИ ЗЕҲНИ СУНЪӢ ДАР ТАҲСИЛОТ 7 июли соли равон дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон вохӯрии муовини якуми авазири маориф ва илм Ҳомид Ҳошимзода бо намояндагони Ширкати zypl.ai баргузор гардид. Зимни вохӯрӣ Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати маориф ва илм ва Ширкати zypl.ai ба имзо расид, ки ба таҳкими ҳамкорӣ дар самти таҳия ва татбиқи қарорҳо, маҳсулот ва маводи таълимӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ бахшида шуд. Дар вохӯрӣ масъалаҳои марбут ба ҷорӣ намудани омӯзиши асосҳои зеҳни сунъӣ дар низоми таҳсилоти умумӣ, таҳияи барномаҳои таълимӣ, китобҳои дарсӣ, дастурҳои методӣ, омодасозии омӯзгорон ва истифодаи масъулонаи технологияҳои рақамӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Муовини якуми вазири маориф ва илм зимни суханронӣ таъкид намуд, ки Ёддошти тафоҳуми баимзорасида оғози марҳилаи нави рушди таҳсилоти рақамӣ ва омода намудани хонандагон, омӯзгорон ва муассисаҳои таълимӣ ба талаботи ҷаҳони муосири рақамӣ мебошад. Таъкид гардид, ки зеҳни сунъӣ имрӯз ба яке аз самтҳои муҳимми рушди илму техника, иқтисод, идоракунӣ, тандурустӣ, саноат ва маориф табдил ёфта, омӯзиши он барои хонандагон аҳаммияти стратегӣ дорад. Дар шароити муосир хонандагон бояд аз технология истифода бурда, моҳият, имкониятҳо, маҳдудиятҳо, хатарҳо ва қоидаҳои истифодаи бехатари онро дуруст дарк намоянд. Зикр гардид, ки ҷорӣ намудани омӯзиши асосҳои зеҳни сунъӣ бояд ба таври илмӣ, методӣ ва марҳилавӣ, бо дарназардошти шароити воқеии муассисаҳои таълимии кишвар, сатҳи омодагии омӯзгорон, имкониятҳои инфрасохторӣ ва хусусиятҳои муҳити миллии таълим амалӣ карда шавад. Дар ин раванд истифодаи таҷрибаи пешрафтаи байналмилалӣ дар баробари мутобиқсозии маводи таълимӣ ба талаботи низоми миллии маориф муҳим арзёбӣ гардид. Дар доираи ҳамкорӣ бо Ширкати zypl.ai таҳияи барномаи намунавии таълимӣ аз самти зеҳни сунъӣ, омода намудани китобҳои дарсӣ, дастурҳои методӣ, дафтарҳои амалӣ, маводи рақамӣ ва меъёрҳои баҳогузорӣ, инчунин ташкили курсҳои омӯзишӣ барои омӯзгорон ва хонандагон, омодасозии тренерон, таҳияи нақшаҳои дарсӣ ва тавсияҳои методӣ дар назар дошта шудааст. Таъкид карда шуд, ки маводи таълимӣ бояд бо забони давлатӣ ва бо истифода аз мисолҳои содаву фаҳмо, ки ба муҳити зиндагии хонандагони тоҷик наздик мебошанд, таҳия карда шавад. Ҳадаф аз ин раванд он аст, ки хонандагон зеҳни сунъиро ҳамчун воситаи муосири омӯзиш, таҳлил ва эҷодкорӣ дуруст дарк намуда, онро бо масъулият истифода баранд. Ҳамзамон, ба масъалаҳои ҳифзи ҳуқуқи кӯдак, амнияти иттилоотӣ, ҳифзи маълумоти шахсӣ, риояи ҳуқуқи муаллиф, шаффофият ва истифодаи дурусти зеҳни сунъӣ дар муҳити таълимӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид. Қайд карда шуд, ки зеҳни сунъӣ набояд ҷойгузини дониш, тафаккур ва масъулияти инсон гардад, балки ҳамчун воситаи ёрирасон дар раванди таълим истифода шавад. Дар ҷараёни мулоқот инчунин масъалаи ташкили озмунҳо, олимпиадаҳо, чорабиниҳои маърифатӣ, вохӯриҳо бо падару модарон ва таҳияи маводи иттилоотӣ баррасӣ гардид. Ба андешаи иштирокчиён, чунин тадбирҳо ба баланд бардоштани фарҳанги рақамии ҷомеа ва ташаккули муносибати масъулона нисбат ба истифодаи технологияҳои нав мусоидат хоҳанд кард. Қайд карда шуд, ки ҳамкорӣ бо Ширкати zypl.ai бо сиёсати давлатии рақамикунонии соҳаи маориф ва татбиқи Стратегияи рушди зеҳни сунъӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040 ҳамоҳанг буда, ба рушди салоҳиятҳои рақамии омӯзгорону хонандагон, таҳкими тафаккури таҳлилӣ, эҷодкорӣ, масъулиятшиносӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии сармояи инсонӣ равона шудааст. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
37
07.07.2026
