11.10.2024
Дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон, Муовини якуми Роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар шахсони расмӣ гусел намуданд.
Дар ин сафар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро вазири корҳои хориҷӣ, ёрдамчиёни Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои робитаҳои хориҷӣ ва оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва дигар шахсони расмӣ ҳамроҳӣ мекунанд.
Хабарҳои дигар
-
ҲАМКОРИИ ВАЗОРАТИ МАОРИФ ВА ИЛМ БО ШИРКАТИ ZYPL.AI ДАР САМТИ РУШДИ ЗЕҲНИ СУНЪӢ ДАР ТАҲСИЛОТ 7 июли соли равон дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон вохӯрии муовини якуми авазири маориф ва илм Ҳомид Ҳошимзода бо намояндагони Ширкати zypl.ai баргузор гардид. Зимни вохӯрӣ Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати маориф ва илм ва Ширкати zypl.ai ба имзо расид, ки ба таҳкими ҳамкорӣ дар самти таҳия ва татбиқи қарорҳо, маҳсулот ва маводи таълимӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ бахшида шуд. Дар вохӯрӣ масъалаҳои марбут ба ҷорӣ намудани омӯзиши асосҳои зеҳни сунъӣ дар низоми таҳсилоти умумӣ, таҳияи барномаҳои таълимӣ, китобҳои дарсӣ, дастурҳои методӣ, омодасозии омӯзгорон ва истифодаи масъулонаи технологияҳои рақамӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Муовини якуми вазири маориф ва илм зимни суханронӣ таъкид намуд, ки Ёддошти тафоҳуми баимзорасида оғози марҳилаи нави рушди таҳсилоти рақамӣ ва омода намудани хонандагон, омӯзгорон ва муассисаҳои таълимӣ ба талаботи ҷаҳони муосири рақамӣ мебошад. Таъкид гардид, ки зеҳни сунъӣ имрӯз ба яке аз самтҳои муҳимми рушди илму техника, иқтисод, идоракунӣ, тандурустӣ, саноат ва маориф табдил ёфта, омӯзиши он барои хонандагон аҳаммияти стратегӣ дорад. Дар шароити муосир хонандагон бояд аз технология истифода бурда, моҳият, имкониятҳо, маҳдудиятҳо, хатарҳо ва қоидаҳои истифодаи бехатари онро дуруст дарк намоянд. Зикр гардид, ки ҷорӣ намудани омӯзиши асосҳои зеҳни сунъӣ бояд ба таври илмӣ, методӣ ва марҳилавӣ, бо дарназардошти шароити воқеии муассисаҳои таълимии кишвар, сатҳи омодагии омӯзгорон, имкониятҳои инфрасохторӣ ва хусусиятҳои муҳити миллии таълим амалӣ карда шавад. Дар ин раванд истифодаи таҷрибаи пешрафтаи байналмилалӣ дар баробари мутобиқсозии маводи таълимӣ ба талаботи низоми миллии маориф муҳим арзёбӣ гардид. Дар доираи ҳамкорӣ бо Ширкати zypl.ai таҳияи барномаи намунавии таълимӣ аз самти зеҳни сунъӣ, омода намудани китобҳои дарсӣ, дастурҳои методӣ, дафтарҳои амалӣ, маводи рақамӣ ва меъёрҳои баҳогузорӣ, инчунин ташкили курсҳои омӯзишӣ барои омӯзгорон ва хонандагон, омодасозии тренерон, таҳияи нақшаҳои дарсӣ ва тавсияҳои методӣ дар назар дошта шудааст. Таъкид карда шуд, ки маводи таълимӣ бояд бо забони давлатӣ ва бо истифода аз мисолҳои содаву фаҳмо, ки ба муҳити зиндагии хонандагони тоҷик наздик мебошанд, таҳия карда шавад. Ҳадаф аз ин раванд он аст, ки хонандагон зеҳни сунъиро ҳамчун воситаи муосири омӯзиш, таҳлил ва эҷодкорӣ дуруст дарк намуда, онро бо масъулият истифода баранд. Ҳамзамон, ба масъалаҳои ҳифзи ҳуқуқи кӯдак, амнияти иттилоотӣ, ҳифзи маълумоти шахсӣ, риояи ҳуқуқи муаллиф, шаффофият ва истифодаи дурусти зеҳни сунъӣ дар муҳити таълимӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид. Қайд карда шуд, ки зеҳни сунъӣ набояд ҷойгузини дониш, тафаккур ва масъулияти инсон гардад, балки ҳамчун воситаи ёрирасон дар раванди таълим истифода шавад. Дар ҷараёни мулоқот инчунин масъалаи ташкили озмунҳо, олимпиадаҳо, чорабиниҳои маърифатӣ, вохӯриҳо бо падару модарон ва таҳияи маводи иттилоотӣ баррасӣ гардид. Ба андешаи иштирокчиён, чунин тадбирҳо ба баланд бардоштани фарҳанги рақамии ҷомеа ва ташаккули муносибати масъулона нисбат ба истифодаи технологияҳои нав мусоидат хоҳанд кард. Қайд карда шуд, ки ҳамкорӣ бо Ширкати zypl.ai бо сиёсати давлатии рақамикунонии соҳаи маориф ва татбиқи Стратегияи рушди зеҳни сунъӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040 ҳамоҳанг буда, ба рушди салоҳиятҳои рақамии омӯзгорону хонандагон, таҳкими тафаккури таҳлилӣ, эҷодкорӣ, масъулиятшиносӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии сармояи инсонӣ равона шудааст. Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон
7
07.07.2026 -
Ифтитоҳи фосилавии 10 иншооти таъиноти гуногун дар ноҳияи Айнӣ 7 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Айнӣ ба таври фосилавӣ 10 иншоотро мавриди истифода қарор доданд. Иншооти нав марбут ба соҳаҳои маориф, тандурустӣ, фарҳанг, варзиш ва муқаддасоти Ватан буда, аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ ва соҳибкорони ҳимматбаланд сохта шудаанд. Нахуст, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таври фосилавӣ бинои муассисаи таълимиро дар деҳаи Фатмеви деҳоти Рарз мавриди истифода қарор доданд. Иттилоъ дода шуд, ки бо бунёди муассисаи таълимӣ барои 320 хонанда дар як баст шароити мусоиди таҳсил фароҳам гардида, сатҳу сифати таълиму тарбия боз ҳам беҳтар гардид. Бинои нави муассиса дорои синфхонаҳои таълимӣ ва дигар ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад. Иншооти дуюм, бинои хуштарҳу замонавии Муассисаи томактабии рақами 12 дар деҳаи Такфони деҳоти Анзоб мебошад. Зимни муаррифии иншооти тозабунёд гуфта шуд ки муассисаи мазкур аз 7 синфхона, 2 ҳуҷраи корӣ, ошхона ва дигар иншооти ёрирасон иборат мебошад. Ҳамакнун бо мавриди баҳрабардорӣ қарор додани кӯдакистон 120 хурдсоли деҳаи Такфон ба таълиму тарбия ҷалб гардида, 8 мутахассис бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Иншооти навбатӣ муассисаи таҳсилоти томактабии Фурӯғи фардо барои 120 кӯдак мебошад. Дар муассисаи нави томактабӣ 8 ҳуҷраи таълиму тарбия ва дигар шароити зарурӣ ҷойгир шудаанд. Иттилоъ дода шуд, ки муассисаи томактабӣ бо саҳми Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ, соҳибкорон ва сокинони маҳаллӣ бунёд гардида, корҳои сохтмонӣ тариқи ҳашар амалӣ шудааст. Ҳамчунин, Муассисаи таҳсилоти томактабии Гулшан барои 80 кӯдак мавриди истифода қарор дода шуд. Бинои муассиса аз 7 ҳуҷраи асосӣ, ошхона, ҳуҷраи ҳамшираи тиббӣ, 2 ҳуҷраи санитарию беҳдоштӣ ва ҳуҷраҳои корию ёрирасон иборат мебошанд. Муассисаи томактабӣ аз тарафи соҳибкори ватанӣ Меҳрон Давронзода бунёд шудааст. Иншооти дигари ба таври фосилавӣ ифтитоҳшуда Беморхонаи минтақавӣ мебошад, ки дорои 18 ҳуҷраи корию муолиҷавӣ ва 20 кати табобатӣ аст. Бо бунёди он оянда сокинони деҳаи Такфон ба дигар ҷо ба табобат намераванд. Дар иншооти нави тандурустӣ 20 мутахассиси соҳибмаълумот ва ҷавони ноҳия соҳиби ҷойи кор гардиданд. Дар ҳамин ҷо Муасисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 37 - и ба номи Қаландар Солеҳови шаҳраки Зарафшони ноҳияи Айнӣ низ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Бинои нави таълимӣ аз 8 синфхонаи таълимӣ, аз ҷумла 2 синфхонаи фаннӣ ва 3 ҳуҷраи корӣ иборат мебошад. Иншооти дигар бинои иловагии Муассисаи таҳсилоти томактабии рақами 4-и шаҳраки Зарафшон мебошад. Бо бунёди бинои нави иловагӣ дар маҷмуъ 120 хурдсол дар 8 гуруҳ барои таҳсил дар мактаб омода карда мешаванд. Бо мавриди истифода қарор додани кӯдакистон 20 мураббия ва 5 корманди техникӣ бо кори доимӣ таъмин шуданд. Дар рафти сохтмони иншооти мазкур 50 сокини маҳаллӣ ба кор ҷалб шуд. Аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон инчунин ба таври фосилавӣ дар шаҳраки Зарафшон толори варзишӣ, майдони Парчами давлатӣ ва Боғи фарҳангию фароғатии ба номи Шоҳ Исмоили Сомонӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Иншооти мазкур бо мақсади таҳкими эҳсоси ватандӯстӣ, арҷгузорӣ ба муқаддасоти миллӣ ва баҳри истиқболи сазовор аз ҷашни умумимиллӣ – 35-солагии Истиқлоли давлатӣ бунёд гардидааст. Дар баробари мавриди истифода қарор гирифтани 2 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ барои 700 хонанда насли наврас дар иншооти ба тозагӣ биноёфта дониши хешро сайқал медиҳанд. Дар муассисаҳои томактабии нави дар шаҳраки Зарафшон деҳаҳои Такфон, Лоҳути ва Урметан 700 хурдсол ба таълиму тарбия фаро гирифта мешаванд.
33
07.07.2026 -
СУЛҲ БАРОИ НАСЛҲОИ ОЯНДА: ТАШАББУСИ ТОҶИКИСТОН БА ХОТИРИ ФАРДОИ БАШАРИЯТ Дар ҷаҳони мураккаби имрӯз, ки инсоният бо ҷангу низоъҳо, таҳдидҳои амниятӣ, ифротгароӣ ва дигар хатарҳои умумиҷаҳонӣ рӯ ба рӯ мебошад, таҳкими сулҳ ба яке аз муҳимтарин вазифаҳои ҷомеаи ҷаҳонӣ табдил ёфтааст. Сулҳ танҳо набудани ҷанг нест, балки заминаи асосии рушди устувор, таълиму тарбия, пешрафти илм, иқтисод ва зиндагии шоистаи ҳар як инсон мебошад. Маҳз бо чунин диди ояндабинона, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ташаббуси эълон намудани солҳои 2027-2036 ҳамчун “Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда”-ро пешниҳод намуданд. Ин иқдоми муҳимми байналмилалӣ идомаи мантиқии сиёсати сулҳҷӯёна ва башардӯстонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, бори дигар нишон медиҳад, ки Тоҷикистон дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ мавқеи фаъол ва созанда дорад. Тоҷикистон таҷрибаи нодири сулҳу ваҳдати миллиро аз сар гузаронидааст. Таҷрибаи барқарорсозии сулҳу ваҳдати миллӣ барои ҷомеаи ҷаҳонӣ собит намуд, ки бо иродаи сиёсӣ, гуфтугӯ, таҳаммулпазирӣ ва ваҳдати миллӣ метавон ҳатто душвортарин мушкилотро ҳал кард. Имрӯз маҳз ҳамин таҷрибаи нодир ба Тоҷикистон имкон медиҳад, ки аз минбарҳои байналмилалӣ ба хотири таҳкими сулҳи ҷаҳонӣ ташаббусҳои муҳим пешниҳод намояд. Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда даъватест ба ҳамаи давлатҳо, созмонҳои байналмилалӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ, то дар тарбияи насли оянда ба арзишҳои сулҳ, таҳаммулпазирӣ, эҳтироми ҳуқуқи инсон, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамзистии осоишта таваҷҷуҳи бештар зоҳир намоянд. Зеро ояндаи башарият аз он вобаста аст, ки имрӯз мо чӣ гуна инсонро тарбия мекунем. Дар ин раванд нақши соҳаи маориф беназир аст. Муассиса ҷойест, ки дар он дар баробари дониш, ҷаҳонбинӣ, ахлоқ ва фарҳанги шаҳрвандӣ низ ташаккул меёбад. Омӯзгор шахсест, ки метавонад дар қалби хонанда эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, масъулиятшиносӣ, фарҳанги муколама ва муҳаббат ба Ватанро ҷой диҳад. Аз ҳамин хотир, таҳкими сулҳи пойдор пеш аз ҳама аз синфхона оғоз меёбад. Дар шароити рушди босуръати технологияҳои рақамӣ вазифаи низоми маориф боз ҳам муҳимтар мегардад. Имрӯз ҷавонон қисми зиёди иттилоотро аз фазои рақамӣ дарёфт мекунанд. Аз ин рӯ, рушди саводи рақамӣ, ташаккули тафаккури интиқодӣ, истифодаи оқилонаи технологияҳо ва муқовимат ба иттилооти бардурӯғ аз омилҳои муҳимми ҳифзи суботи ҷомеа мебошанд. Ҷомеаи рақамӣ танҳо дар сурате метавонад пешрафта бошад, ки бар пояи сулҳ, эътимод ва масъулият бунёд гардад. Имрӯз инсоният беш аз ҳар вақти дигар ба дониш, ҳамкорӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ ниёз дорад. Технология метавонад масофаҳоро кӯтоҳ намояд, аммо танҳо фарҳанги сулҳ метавонад дилҳоро ба ҳам наздик созад. Илм метавонад имкониятҳои нав офарад, вале танҳо сулҳ шароити истифодаи самараноки онҳоро таъмин мекунад. Ташаббуси Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои имрӯз ва барои даҳсолаҳои оянда аҳаммияти стратегӣ дорад. Он ҷомеаи ҷаҳониро ба масъулияти муштарак дар назди наслҳои оянда даъват намуда, бори дигар нақши Тоҷикистонро ҳамчун кишвари ташаббускор, сулҳпарвар ва ҷонибдори ҳалли масъалаҳои глобалӣ тақвият мебахшад. Хулоса, эълон гардидани солҳои 2027-2036 ҳамчун Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда ба хотири насли оянда далели равшани нуфузу эътибори рӯзафзуни Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад. Ин иқдоми таърихӣ муваффақияти дипломатияи Тоҷикистон, саҳми арзандаи миллати тоҷик дар роҳи таҳкими сулҳ, суботи пойдор ва бунёди ояндаи осоишта барои башарият аст. Сулҳ арзишест, ки онро наметавон танҳо бо санадҳо ҳифз кард. Он дар оила тарбия меёбад, дар муассиса ташаккул пайдо мекунад, дар ҷомеа устувор мегардад ва бо ҳамдигарфаҳмӣ, маърифат ва масъулияти ҳар як инсон пойдор мемонад. Аз ин рӯ, рисолати ҳар яки мо аз он иборат аст, ки сулҳро ҳамчун арзиши волои инсонӣ ба наслҳои оянда ба мерос гузорем. Ҷамшед САФАРЗОДА, муовини директори Маркази ҷумҳуриявии таҳлил, иттилоот ва технологияҳои рақамии назди ВМИҶТ
63
05.07.2026
